کد خبر : 13655 تاریخ انتشار : 1396/09/20 نسخه چاپی


قدس به روایت تاریخ



با وجود هشدارهای سران كشورهای منطقه و جهان، دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریكا در یك سخنرانی رسمی در كاخ سفید اعلام كرد بیت‌المقدس را به عنوان پایتخت اسرائیل به رسمیت می‌شناسد.

فلسطین در غرب قاره آسیا و جنوب سرزمین شام قرار دارد كه قلب جهان عرب محسوب می شود. مساحت آن 28 هزار و 9 كیلومتر مربع یا 10 هزار و 429 میل مربع است و مشتمل بر منطقه ساحلی در كنار دریای مدیترانه، منطقه كوهستانی و دشت و منطقه صحرایی است.

در اینجا ذكر چند نكته ضروری به نظر می رسد:

1ـ فلسطین به سبب قرار گرفتن در مسیر سه قاره آسیا، آفریقا و اروپا از موقعیتی راهبردی برخوردار بوده و حلقه اتصال و مركز برخورد فرهنگ ها و تمدن ها به شمار می آید.

2ـ وضعیت جغرافیایی فلسطین و سرزمین شام و نوع پستی و بلندی زمین های آن بسیار حائز اهمیت بوده و علاوه بر آن این سرزمین به سبب قرار گرفتن در كنار مدیترانه و دارا بودن كوه و صحرا تقریباً دارای چهار فصل است.

3ـ فلسطین دارای دو سیستم بدویت و تمدن است و پیوسته مركز برخورد بدوی ها و مسافران بوده است. بدین سبب ساكنان بدوی آن با گذشت زمان در روستاها و شهرها اسكان یافتند.

4ـ مجاورت فلسطین با قدیمی ترین تمدن هایی كه بشریت آن را می شناسد یعنی سومری و بابلی در سرزمین رافدین(عراق) در شرق و تمدن مصر در وادی نیل در جنوب غربی.

این در حالی است كه این منطقه از كرت، یونان و ایتالیا از سمت دریا و از سرزمین فارس (امپراطوری ایران) و هند از شرق تأثیر پذیرفت و بدین ترتیب بخشی از جاده بین المللی باستانی شد كه از دلتای نیل آغاز شده و به شط العرب پایان می یابد.

در این میان شهر قدس از جایگاه بسیار ویژه ای برخوردار بوده و بسیاری از علما و دانشمندان آن را مركز زمین می‌دانند.

قدس بر روی چهار ارتفاع ساخته شده كه چندین دشت و همچنین شهرها و روستاها در اطراف آن قرار دارد. این شهر دارای اهمیت راهبردی و دینی خاصی است.

تاریخ قدس و فلسطین، تاریخی مشحون از حوادث و رویدادهای بی شمار است كه می‌توان آن را به دو بخش قبل و بعد از ظهور اسلام تقسیم نمود.

جایگاه قدس نزد مسلمانان

قدس با ادیان آسمانی مرتبط بوده و در دل تمام مؤمنان و معتقدان به ادیان الهی جای دارد. اما ارتباط آن با اسلام و مسلمانان از عمق بیشتری برخوردار است.

قدس از دیرباز جایگاه ویژه ای در اندیشه، تاریخ و میراث اسلامی داشته و مسلمانان آن را مانند فرزند خود مورد سرپرستی و حفاظت قرار داده اند.

این شهر نه فقط در اسلام بلكه در تمام ادیان آسمانی مورد تقدیس و احترام بوده و است. خلفا، امرا، علما و صالحان در آن به ساخت مسجد، تكیه، راه، مدرسه و سایر اماكن مشابه پرداختند. تمام ادیان در آن برای عبادت آزاد بوده و پیوسته امنیت و ثبات داشته است.

قدس به چند سبب از جایگاه ویژه ای در بین مسلمانان برخوردار است:

1ـ این شهر موطن ابراهیم خلیل، محل پیامبران، محل نزول وحی و مبعث عیسی(ع) بوده است.

ابن عباس در این باره می گوید: پیامبران الهی بیت المقدس را بنا نهاده و در آن سكنی گزیدند. بدین سبب در وجب به وجب آن یك پیامبر نماز خوانده و یا یك ملك اقامت نموده است.

2ـ قدس اولین قبله مسلمانان و سومین حرم شریف است و پروردگار متعال آن را با لیلة الاسرای رسول و حبیب خود ویژگی خاصی بخشید.

پروردگار متعال در قرآن كریم می فرماید: سبحان الذی اسری بعبده لیلا من المسجد الحرام الی المسجد الاقصی الذی باركنا حوله لنریه من آیاتنا انّه هو السمیع البصیر.

پیامبر گرامی اسلام نیز فرمودند: لاتشد الرحال الّا الی ثلاثه مساجد مسجدی هذا و مسجد الحرام و المسجد الاقصی.

3ـ قدس كلید كعبه است.

4ـ این شهر پایتخت فلسطین و موزه آثار دینی است كه به مدت 13 قرن جمع آوری شده و نقطه اتصال كشورهای عربی و مناره ای است كه نور هدایت و خیر از آن ساطع می شود.

مسلمانان پیوسته قدس را مورد حمایت قرار داده و هرگز تفاوتی میان ادیان آسمانی در آن و همچنین پیامبران قائل نشدند. در این شهر انواع مساجد، كلیساها و معابد مشاهده می شود و نام پروردگار بر زبان مردم جاری است.

یكی از قدیمی ترین آثار قدس كه برای مسلمانان از اهمیت خاصی برخوردار است، مسجد سلیمان است. در این مكان قبة السلسله در كنار قبة الصخره قرار دارد. قبة السلسله منتسب به حضرت سلیمان بن داود(ع) است و بر روی محراب آن نوشته شده است: یا داوود انا جعلناك خلیفة فی الارض فاحكم بین الناس بالحق.

مسلمانان مسجدی را در این مكان برپا كردند كه "مقام نبی داوود" نام دارد و كلیدداری آن را یك خانواده مسلمان بر عهده گرفت. برخی مورخان معتقدند كه این مقام قبر نبی داوود(ع) است.

در داخل حرم دو مسجد عظیم قرار دارد. مسجد دیگر كرسی سلیمان نام دارد كه در هر دو نماز اقامه می شود. علاوه بر آن آثاری كه در خارج بیت المقدس قرار دارد و یكی از مشهورترین آن مقام نبی ابراهیم(ع) در شهر الخلیل است كه مسجد بزرگی نیز در آن واقع شده است.

مسلمانان هرگز آسیبی به آثار مسیحیان در این شهر وارد نكرده و هرگز آن را مورد بی حرمتی قرار ندادند و این اماكن در دوران های مختلف در دست خود مسیحیان بوده است.

در این میان مسلمانان در طول تاریخ اسلامی و حاكمان مسلمان فقط در حال ساخت و ساز و یا بازسازی بناهای قدیمی در قدس بوده و اهتمام ویژه ای به آن ورزیده اند.

در دوران امویان، عبدالملك بن مروان برای ساخت مسجد الصخره خراج 7 سال مصر را اختصاص داد و نام وی بر گنبد مسجد با تاریخ ساخت یعنی سال 72 هجری حك شد.

پس از آن خلفا و امرا یكی پس از دیگری به تزیین و نوسازی آن پرداختند تا جایی كه به گفته یكی از مورخان غربی به یكی از زیباترین بناهای موجود و مساجد تاریخ تبدیل شد.

عبدالملك مسجد الاقصی را ساخت و فرزندش ولید آن را تكمیل كرد. پس از وی این مسجد در دوران امرایی كه یكی پس از دیگری به قدرت رسیدند نوسازی و تزیین و فرش های گران قیمتی در آن قرار داده شد. از جمله این افراد می توان به صلاح الدین ایوبی، سیف الدین ابوبكر، تقی الدین عمر بن شاهنشاه، نورالدین علی و عزیز عثمان اشاره كرد.

مسلمانان از محوطه حرم قدسی، دو مسجد بزرگ و رواق های آن به عنوان محل تدریس علوم دینی بهره گرفتند. اكثر حجاج بیت اللّه الحرام نیز هنگام رفتن و برگشتن به زیارت قدس می آمدند.

روزی از رسول خدا(ص) درباره بیت المقدس پرسیده شد. فرمودند: این سرزمین محشر و منشر است و نماز در آن مانند هزار نماز در نقاط دیگر است.

ایشان در جای دیگر فرمودند: هر كه در بیت المقدس بمیرد مانند كسی است كه در آسمان مرده است.

و یا اینكه، كسی كه می خواهد نقطه ای از بهشت را ببیند به بیت المقدس بنگرد.

در شهر بیت المقدس شمار زیادی از صحابه، تابعین و مجاهدین دفن شده اند مانند عبادة بن الصامت الانصاری، شداد بن اوس، ام الخیر، محمد بن كرام و بكر بن سهیل الدمیاطی.

مسلمانان در دوران های مختلف 34 مسجد در قدس ساختند كه عمدتا در داخل شهر قدیمی قرار دارد.

همچنین استراحتگاه حجاج پاكستانی، استراحتگاه حجاج هندی و استراحتگاه القادریه برای حجاج افغانستان، در هر استراحتگاه مسجد و اتاق های خواب ساخته شده است.

در قدس همچنین گورستان هایی وجود دارد كه برخی صحابه، تابعین، علما، مجاهدان و حكام در آن دفن شده اند مانند: فیروز الدیلمی، سلامة بن قیصر، ذاالاصبع و ابامحمد البخاری.

مسلمانان در كنار این اماكن، 56 مدرسه نیز احداث كرده اند كه پذیرای علمای شهر و سایر نقاط است و قرآن ها و كتب خطی نادر نگهداری می شود.

مسجد الاقصی همچنین دارای كتابخانه ای بزرگ است و علما در گذشته از اندلس، مغرب، مصر، عراق و فارس برای درس و تدریس به آن می آمدند. در موزه اسلامی آن نیز صندوق بزرگی حاوی یك قرآن خطی وجود دارد كه توسط یكی از ملوك مغرب به طور اختصاصی برای مسجد الاقصی نوشته شده است.

اكثر این اماكن اسلامی به جز گورستان ها در شهر قدیمی موجود است و با یك دیوار باستانی احاطه شده كه آخرین بار سلطان سلیمان القانونی در قرن دهم هجری آن را نوسازی كرد.

مساجد شهر قدیمی 868 دنم معادل 868 هزار متر مربع است كه 26 دنم از آن فقط به حرم قدسی اختصاص دارد. این شهر در واقع موزه ای بزرگ آثار باستانی، ساختمان ها، نقوش و از میناكاری های نادری است كه نمی توان بر روی آن قیمت گذاشت.

آثار اسلامی باعث شده كه قدس بسیار عظیم تر از اورشلیم یهودیان باشد و در ردیف مكه و مدینه قرار گیرد. پیامبر گرامی اسلام(ص) نیز در یكی از احادیث خود این شهر را چهارمین شهر بهشت نامیدند.

بنابر گواهی تمام علمای مسلمان و مسیحی، در این شهر اثری مادی و تمدنی از یهودیان یافت نمی‌شود. لذا چشم پوشی از از این شهر مقدس در واقع چشم پوشی از مقدس ترین مقدسات اسلامی و محروم ساختن آنها از انجام فرایض و شعائر دینی و همچنین خطری بزرگ برای سایر مقدسات در مكه و مدینه و اوقاف اسلامی است كه هیچ مسلمانی نمی تواند در برابر آن سكوت اختیار كند.

رابطه مسلمانان با قدس در اصل رابطه ای مبتنی بر قرآن، اندیشه اسلامی و سنت نبوی است. قدس و مسجد الاقصی برای مسلمانان جهان از ابتدا دو نقطه بسیار مهم بود و بخشی از تمدن و میراث فرهنگی مسلمانان و همچنین نقطه وحدت میان ملت های عربی و اسلامی در شرق و غرب جهان محسوب می شود.

در اندیشه اسلامی، قدس بخشی از رشد ایمانی و اعتقادی مسلمانان است كه در هیچ شرایطی نمی توان از آن عدول كرد. لذا تفریط از این حق حتی اگر با اجماع باشد از نظر اسلام باطل است زیرا قرآن بالاتر از هر اجماعی است.

لذا باید توجه داشت كه سیطره بر قدس به عنوان مركز معنوی و توحیدی و موقعیت نظامی و سیاسی راهبردی اش و گرفتن آن از دست اعراب و مسلمانان به اضمحلال و فروپاشی جهان اسلام می انجامد و مایه وهن امت و مخدوش شدن كرامت آن است. بدین ترتیب می توان به راحتی عمق ارتباط تاریخ اسلام با شهر قدس از نظر معنوی، سیاسی و نظامی را دریافت.

در 200 سال گذشته چه بسیار خون مسلمانان كه به خاطر آزاد سازی قدس از دست صلیبی ها، مغول ها و اینك صهیونیست ها بر زمین ریخته شد. آن زمان كه امپراطوری عثمانی با بیرون ریختن پرتغالی های اشغالگر از سواحل اسلامی و دور كردن خطر از بیت المقدس بر دریای مدیترانه مستولی شد. پس از مدتی ناپلئون، مصر و سپس فلسطین را مورد تاخت و تاز قرار داد و سالها بعد یعنی در سال 1948 میلادی تاریخ تكرار شد تا قدس و فلسطین محور جنگ ملت های عربی و اسلامی با حمله صهیونیست ها باشد.

این درگیری پس از اشغال كامل فلسطین و همچنین اشغال صحرای سینای مصر و بلندی های جولان سوریه در سال 1967 میلادی به اوج خود رسید و موضوع قدس به موضوع اول تمام ملت های عربی و اسلامی تبدیل شد.

اما از آن زمان به بعد صهیونیست ها برای محو نام قدس از نقشه جهان دست به انهدام تدریجی آثار تاریخی آن و احداث دیواری بتونی به نام دیوار حائل زدند تا آغازی برای یهودی سازی این شهر و حذف نقش تاریخی و معنوی آن برای مسلمانان باشد چرا كه رژیم اشغالگر قدس و صهیونیسم بین الملل نمی توانند حضور ملتی دارای ریشه های عمیق تاریخی، تمدن كهن و میراث فرهنگی غنی با آداب و رسوم اسلامی یعنی ملت فلسطین را در این سرزمین تحمل كنند.

منبع:فارس



نسخه چاپیارسال به دوستان

نظر شما:




• حج
آموزش
احکام
آشنایی با اماکن
• عترت
اهل بیت علیهم السلام
خاندان معصومین
زیارتنامه ها
احادیث و روایات
غدیر
• تاریخ
تاریخ اسلام
تاریخ ایران
انقلاب اسلامی
دفاع مقدس
بیداری اسلامی
• سبک زندگی
حجاب و عفاف
خانه و خانواده
خلاقیت و نوآوری
زندگی شهری
کودک و نوجوان
طب طبیعی
• چند رسانه ای
آوا و نما
عکس
نرم افزار
• هنر دینی
شعر آیینی
حکایات و لطایف
دلنوشته ها
داستانک
 • حج در معارف و کلام
وحی
معصومین ( علیهم السلام )
بزرگان
• اخلاق
اخلاق عملی
اخلاق نظری
• کتابخانه
حج
عترت ( علیهم السلام )
معارف
• سایر
دین شناسی
شخصیت شناسی
پیوندها
کلیه حقوق متعلق مادی و معنوی متعلق به امور حج و زیارت سازمان صدا و سیما می باشد
امور حج و زیارت صدا و سیما