کد خبر : 13900 تاریخ انتشار : 1397/04/05 نسخه چاپی


اخلاق نیكو اعمال حج را آسان می‌كند


رعایت اخلاق اسلامی، یكی از ضروریات سفر است؛ كسانی كه می‌خواهند از مسافرت خود بهره برده، باید اخلاق نیكو داشته باشند.
امام محمد باقر علیه السلام در رابطه با سفر حاجیان به دیار نور فرمود: «مَا یُعْبَأُ مَنْ یَسْلُكُ هَذَا الطَّرِیقَ إِذَا لَمْ یَكُنْ فِیهِ ثَلاثُ خِصَالٍ: وَرَعٌ یَحْجُزُهُ عَنْ مَعَاصِی اللَّهِ وَ حِلْمٌ یَمْلِكُ بِهِ غَضَبَهُ وَ حُسْنُ الصُّحْبَةِ لِمَنْصَحِبَهُ»؛ كسی كه به حج می‌رود و این راه را طی می‌كند، اگر سه خصلت در وی نباشد مورد عنایت و توجه خداوند قرار نمی‌گیرد: ورع و پارسایی كه او را از گناه بازدارد، صبر و بردباری كه بتواند خشم خود را در اختیار گیرد، خوش‌رفتاری با همراهان.

از این روایت می‌توان فهمید كه در همه سفرهای معنوی و زیارتی رعایت این نكات، مهم و ضروری است.

در سفرهای زیارتی، به دلیل ازدحام جمعیت و نیز محدودیت امكانات، معمولًا مشكلاتی بروز می‌كند كه اگر زائر دارای ویژگی‌های فوق نباشد، ممكن است از كنترل خارج شود و خدای ناكرده با دیگران درگیر و موجب آزار و اذیت آنان را فراهم سازد، برای پیشگیری از بروز چنین وضعیتی، در مرحله اول نیاز به ورع و پارسایی است تا زائر بتواند از یك‌سو خود را كنترل كند و از سوی دیگر به ثمرات زیارت دست یابد.

بنابراین ورع می‌تواند مانع انجام گناه و موجب آمرزش شود؛ انس بن مالك می‌گوید: مردی كه می‌خواست به مسافرت برود، نزد رسول خدا صلی الله علیه و آله آمد و به آن حضرت عرض كرد: به من سفارش و توصیه‌ای بفرمایید. پیامبرصلی الله علیه و آله به او فرمود: «اتَّقِ اللَّهَ حَیْثُ مَا كُنْتَ وَ أَتْبِعِ السَّیِّئَةَ الْحَسَنَةَ وَ خَالِقِ النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ»؛ هر كجا بودی از خدا بترس و تقوی داشته باش، بدی را با خوبی پاسخ ده، و با مردم با اخلاق نیكو برخورد كن.

سپس هنگامی كه با او خداحافظی كرد به وی فرمود: «زَوَّدَكَ اللَّهُ التَّقْوَی وَ جَنَّبَكَ الرَّدَی وَ غَفَرَ لَكَ ذَنْبَكَ وَ وَجَّهَكَ إِلَی الْخَیْرِ حَیْثُمَا تَوَجَّهْتَ»؛ خداوند تقوای تو را افزون كند و تو را از بدی‌ها دور دارد، گناه تو را ببخشد و به هر سو رو می‌كنی، تو را به خیر و خوبی راهنمایی و متمایل سازد.

زائر در مرحله بعد باید تمرین كند تا در برابر مشكلات و سختی‌هاصبور و بردبار بوده، آشفته و خشمگین نشود. رسول خداصلی الله علیه و آله در این زمینه فرمود: «خشم ایمان را تباه می‌كند، چونان كه سركه عسل را خراب و فاسد می‌كند.»

امام صادق علیه السلام فرمود: «هیچ بنده‌ای خشم خود را فرو نبرد مگر آن‌كه خداوند بر عزّت او در دنیا و آخرت بیافزاید ...» و سفارش دیگر، خوش‌رفتاری با همسفران است.

امام صادق علیه السلام فرمود: «خویشتن را آماده ساز تا با هركس همراه می‌شوی، همنشینی خوب و خوش‌اخلاق باشی، زبانت را نگه‌دار و خشمت را فرونشان، از كارهای بیهوده و بی‌فایده كم كن، عفو و بخشش‌ات را برای دیگران بگستران و سخیّ و گشاده‌دست باش»

مردی نزد رسول خداصلی الله علیه و آله آمد و عرض كرد: ای رسول خدا به من سفارشی فرما. حضرت توصیه‌هایی به او نمود، از جمله فرمود: با برادر دینی‌ات با روی گشاده برخورد كن؛ یكی از اصحاب امام صادق علیه السلام نیز می‌گوید: به آن حضرت عرض كردم: حدود حسن خلق چیست؟ امام علیه السلام در جواب فرمود: «این كه بال خود را برای دیگران بگسترانی و نرم‌خو باشی، سخن شیرین بگویی و با برادر دینی‌ات با خوش‌رویی برخورد كنی.»

مهرورزی به مردم‌
توجه به ارزش‌های اخلاقیِ اسلام در سفر، مسافرت را بسیار شیرین و جاذبه‌دار می‌كند؛ برای آن‌كه از هرگونه كدورتی پیشگیری شود، زائران در برخورد با همسفران نكاتی را باید رعایت كنند: امام صادق علیه السلام به نقل از رسول خدا علیه السلام، به برخی از این امور اشاره داشته، فرموده‌اند: «سه چیز پایه‌های دوستی مرد با برادر دینی خود را محكم می‌كند؛ همیشه با خوش‌رویی با او برخورد كند، در مجلس هر گاه به سوی او آمد، برایش جا باز كند و او را در كنار خود بنشاند و او را به هر نامی كه خودش دوست دارد،صدا بزند».

امام باقر علیه السلام نیز فرمود: روزی یكی از اعراب بنی‌تمیم به حضور رسول خداصلی الله علیه و آله شرفیاب شد و عرض كرد: یا رسول‌اللَّه به من سفارشی فرما؛ حضرت ضمن سفارش‌هایی به او فرمود: با مردم دوستی كن و آنان را دوست بدار تا تو را دوست بدارند».

احترام به سالخوردگان‌
در هر كاروانی معمولًا تعدادی از افراد سال‌خورده وجود دارند كه نیازمند كمك همسفران خویش‌اند، هنگام سوار شدن و پیاده شدن از اتوبوس و رفتن و برگشتن به حرم، سزاوار است دیگر زائران، آنان را بر خود مقدم داشته، یاری دهند.

امام صادق علیه السلام فرمود: «احترام به سالخورده، احترام به خدا است» و در حدیثی دیگر رسول خداصلی الله علیه و آله فرمود: «هر كس، سالمندی را كه در اسلام موی خود را سپید كرده احترام كند، خداوند او را از هراس روز قیامت آسوده سازد»

انس و علاقه میان برادران و خواهران دینی، یكی از زیباترین هدیه‌های دین مقدس اسلام به مردم است؛ از جمله اموری كه می‌تواند این پیوند را استوار سازد، سلام كردن به یكدیگر است، بنابراین در برخوردهای داخل كاروان و نیز در دیدار با دیگر مسلمانان، سخن را با سلام آغاز كنید.

رسول خداصلی الله علیه و آله فرمود: «پیش از سخن گفتن سلام كنید و كسی كه بدون سلام سخن را آغاز كرده، پاسخش را ندهید» همچنین در حدیث دیگری فرمود: «نزدیك‌ترین مردم به خدا و رسولش كسی است كه در سلام كردن پیش‌قدم باشد و در سلام كردن نیز باصدای بلند سلام دهید تا طرف مقابلصدای شما را بشنود»؛

امام باقر علیه السلام فرمود: «خداوند، آشكار سلام كردن را دوست می‌دارد»؛ امام صادق علیه السلام نیز فرمود: «هرگاه یكی از شما به دیگری سلام دهد، صدا به سلام بلند كند و نگوید: من سلام كردم، آن‌ها جوابم را ندادند، شاید سلام كرده و آن‌ها نشنیده باشند، هر یك از شما نیز كه جواب سلام را می‌دهد، بلند جواب دهد تا مسلمانی نگوید: من سلام كردم و پاسخ من را ندادند».

اما اگر جمعی نشسته‌اند و گروهی به مجلس وارد شده و سلام كنند، كافی است یك نفر آن را پاسخ دهد.

لبخند به همسفران‌
زائران در طول سفر تلاش كنند تا در برخورد با همسفران، به روی آنان لبخند بزنند؛ امام باقر علیه السلام فرمود: «تَبَسُّمُ الرَّجُلِ فِی وَجْهِ أَخِیهِ حَسَنَةٌ وَصَرْفُ الْقَذَی عَنْهُ حَسَنَةٌ وَ مَا عُبِدَ اللَّهُ بِشَیْ‌ءٍ أَحَبَّ إِلَی اللَّهِ مِنْ إِدْخَالِ السُّرُورِ عَلَی الْمُؤْمِنِ»؛ لبخند هر مردی به روی برادر مؤمن خود حسنه است و پاداش دارد و برگرفتن خار و خاشاك از چشم او و برداشتن مانع از سر راه او حسنه است و خدا به چیزی محبوب‌تر از مسرور ساختن مؤمن پرستش نشده است».

امام صادق علیه السلام نیز فرمود: «كسی از شما گمان مبرد كه اگر مؤمنی را شاد كند فقط او را خوشحال كرده، بلكه به خدا ما را شاد كرده و بلكه به خدا سوگند رسول خداصلی الله علیه و آله را شادمان كرده است».

منبع:پایگاه اطلاع رسانی حج


OWMTo
OWMYour Name
OWMYour Email address
OWMDescription

• حج
آموزش
احکام
آشنایی با اماکن
• عترت
اهل بیت علیهم السلام
خاندان معصومین
زیارتنامه ها
احادیث و روایات
غدیر
• تاریخ
تاریخ اسلام
تاریخ ایران
انقلاب اسلامی
دفاع مقدس
بیداری اسلامی
• سبک زندگی
حجاب و عفاف
خانه و خانواده
خلاقیت و نوآوری
زندگی شهری
کودک و نوجوان
طب طبیعی
• چند رسانه ای
آوا و نما
عکس
نرم افزار
• هنر دینی
شعر آیینی
حکایات و لطایف
دلنوشته ها
داستانک
 • حج در معارف و کلام
وحی
معصومین ( علیهم السلام )
بزرگان
• اخلاق
اخلاق عملی
اخلاق نظری
• کتابخانه
حج
عترت ( علیهم السلام )
معارف
• سایر
دین شناسی
شخصیت شناسی
پیوندها
کلیه حقوق متعلق مادی و معنوی متعلق به امور حج و زیارت سازمان صدا و سیما می باشد
امور حج و زیارت صدا و سیما