کد خبر : 13430 تاریخ انتشار : 1396/05/12 نسخه چاپی


آداب و رسوم زیارت خانه خدا



در سفر برای خود اسباب دل مشغولی فراهم نیاورد. بلكه اگر بتواند با اشخاصی همسفر شود كه هنگام غفلت، او را به یاد خدا بیندازند.
 




رسول خدا (ص) فرمود: «رهبانیت را به جهاد و حج مبدل كردم و…» انسان به این كرامت والا نمی‌رسد مگر با رعایت آداب و رسوم حقیقی آن. این رسوم و آداب عبارتند از:

نخست اینكه انجام هر عبادتی باید با نیت صادق همراه باشد و به قصد اطاعت امر خدا به جا آورده شود. كسی كه اراده حج دارد، ابتدا باید در نیت خود تأمل و دقت كند كه آیا غرضش از این سفر، اطاعت امر پرودگار و رسیدن به ثواب و فرار از عقاب او است یا -پناه می‌بریم به خدا- مرادش كسب اعتبار یا خوف از مذمت مردم یا از ترس فقیر شدن باشد! -معروف است هر كسی كه حج را ترك كند، به فقر مبتلا خواهد شد- و یا امور دیگر از قبیل: تجارت، خوش گذرانی و گردش در شهرها و…

اگر دقت كند، درمی یابد كه قصدش چیست و اگر معلوم شد كه قصد او خدایی نیست، باید سعی در اصلاح نیت خود كند. و متوجه زشتی عمل خود گردد و با سرافكندگی خجالت به درگاه درآید نه با غرور و عُجب و خودپسندی.

دوم اینكه مقدمات حضور در مجالس معنوی را فراهم كند، به یك توبه حقیقی با همه مقدماتی كه دارد، توفیق یابد. از جملة این مقدمات است: ادای حقوق، چه مالی باشد؛ مثل پرداخت خمس و ردّ مظالم و كفّارات و… و چه غیر مالی مانند تركِ غیبت، مردم آزاری، تهمت، آبرو ریزی و… كه باید از مردمی كه مورد ستم و بی مهری او قرار گرفته اند حلالیت بطلبد، خوب است بعد از این مقدمات، عمل توبة روز یكشنبه را كه در منهاج العارفین نوشته شده است، به جا آورد و رضایت پدر و مادر را به دست آورد، تا پاك و پاكیزه از منزل در آید؛ بلكه رشتة علایق قلبی خود را پاره كند، تا با تمام وجود به خدای خود رو كند. همچنین فرض كند كه او دیگر از این سفر بر نمی‌گردد. بنابراین باید با مشورت اشخاص عالم و خیّر وصیت كاملی تدوین كند و تكلیف امور عبادی و مالی و تعهدات خود را روشن سازد.

سوم اینكه در سفر برای خود اسباب دل مشغولی فراهم نیاورد. بلكه اگر بتواند با اشخاصی همسفر شود كه هنگام غفلت، او را به یاد خدا بیندازند.

چهارم اینكه برای كسب درآمد حلال تلاش نماید و از انفاق، مضایقه نكند؛ زیرا انفاق در حج، انفاق در راه خدا است و بر طبق احادیث اهل بیت: ، دِرهمی از او، معادل هفتاد درهم است.

امام سجاد وقتی حج می‌گزاردند، بادام و شكر و شیرینی جات با خود بر می‌داشتند.

ضمناً توجه داشته باشد كه اگر در این سفر چیزی از او از بین برود یا دزد ببرد باید شاد باشد؛ زیرا جبران همه آنها بر عهدة میزبان است و به چندین برابر تلافی خواهد كرد.

پنجم اینكه باید خوش خلق باشد و تواضع بورزد و از لغو و درشت گویی پرهیز نماید.

حسن خلق تنها آن نیست كه آزارش به كسی نرسد؛ بلكه علاوه بر تحمل اذیت دیگران، با آنها نرمخویی كند. حدیث قدسی به همین مطلب اشاره دارد كه: «رضایت خود را در جفای مخلوق پنهان كرده ام؛ هر كس در صدد رضاجویی از ما است، باید آزار دیگران را تحمل كند».

ششم اینكه فقط قصد حج نكند؛ بلكه در ضمن، باید انجام چندین عبادت را نیز نیت كند؛ از قبیل زیارت قبور مطهر شهدا و اولیا، سعی در برآوردن حوائج مؤمنان، تعلیم و تعلم احكام دینی، ترویج مذهب شیعه اثنا عشری، تعظیم شعائر الهی، و امر به معروف و نهی از منكر با در نظر گرفتن شرایط و…

هفتم اینكه اسباب تجمل و تكبر برای خود فراهم نیاورد؛ بلكه شكسته دل و غبارآلود رو به حریم الهی رود؛ همچنان كه در باب احرام مناسك هم به آن اشاره شد.

هشتم اینكه از خانه خود حركت نكند، مگر اینكه خودش را و هر چه با خودش برداشته، همچنین جمیع دوستان و اهل خانه و هر چه تعلق به او دارد، نزد خالق خود -جلّ شأنه- به امانت بسپارد و با دلی مطمئن، از خانه بیرون رود. نیز اهتمام به دادن صدقه داشته باشد و به این وسیله، سلامت و صحت خود را نزد خدا بیمه كند.

نهم اینكه اعتمادش به قدرت مالی خود و نیروی جوانی اش نباشد؛ بلكه در همه حال و در مورد همه چیز، اعتماد او باید به صاحب بیت باشد.

مقدمات، بیش از اینها است؛ ولی غرض، خلاصه نویسی است. در خانه اگر كس است، یك حرف بس است.

باید تأمل كند و بداند كه این، یك سفر جسمانی به سوی خدا است و یك سفر روحانی هم باید انجام دهد. بداند برای خوردن و آشامیدن به دنیا نیامده، بلكه برای معرفت و تكمیل نفس، خلق شده است كه آن هم سفر دیگری است. همان طور كه در سفر حج، توشه و مركب و همسفر و كاروان سالار و راهنما و خدام و غیره لازم است، برای آن سفر هم، باید توشه راه و اسباب لازم را فراهم نماید.

اما مركب او در این سفر، بدن او است كه باید در حد اعتدال، از خدمت به آن مضایقه نكند؛ نه چنان پرورشش دهد كه یاغی و طاغی شود و نه چنان به او گرسنگی دهد كه ضعف بر او مستولی شود و از كار عبادت باز ماند.

اما توشه او، اعمال او است كه همان انجام واجبات و مستحبات و ترك محرمات و مكروهات است و از آن به تقوا تعبیر می‌شود. اصل معنای تقوا، پرهیز است كه اولین درجه آن، پرهیز از محرمات است و آخرین درجه آن، پرهیز از ما سوی الله جل جلاله.

اما همسفران او، مؤمنان هستند. كه با همت همدیگر و اتحاد قلوب منزلگاه‌های دور را طی خواهد كرد. این سخن خداوند شاهد بر همین مطلب است:

«تعاونوا علیَ البِرّ و التَّقوی؛ ? در نیكی و تقوا همكاری كنید».

و معمولاً بدون اجتماع، كار انجام نمی‌پذیرد، و شاید از این رو، رهبانیت در این امت منع شده باشد.

استاد ما -رضوان الله علیه- می‌فرمود: «از اتحاد قلوب، خیلی كارها ساخته می‌شود كه از عهدة یك نفر بر نمی‌آید».

اما كاروان سالار در این سفر، ائمه طاهرین -سلام الله علیهم اجمعین- هستند كه باید سایه بلند پایه آن بزرگواران بر سر تو باشد و كاملاً متمسك به ریسمان محكم ولایت آنها باشی، تا بتوانی چند قدمی راه بروی و الا شیاطین جن و انس در اولین قدم تو را خواهند ربود.

اما راهنما: اگر چه ائمه طاهرین -سلام الله علیهم- راهنمایان به سوی خداوند هستند، با وجود آن، ما به خاطر مراتب پست و اعمال ناشایستی كه داریم، نمی‌توانیم بی واسطه آن بزرگواران از مبدأ وجود فیض بگیریم و در امور مفصل و جزیی، به علمای آخرت و اهل تقوا نیازمندیم، تا در اثر تعلیم آنها و وجاهتی كه در پیشگاه الهی دارند، به اندازه ظرفیتی كه داریم از فیوض حضرت باری عزّ اسمه بهره مند گردیم.


نسخه چاپیارسال به دوستان

نظر شما:




• حج
آموزش
احکام
آشنایی با اماکن
• عترت
اهل بیت علیهم السلام
خاندان معصومین
زیارتنامه ها
احادیث و روایات
غدیر
• تاریخ
تاریخ اسلام
تاریخ ایران
انقلاب اسلامی
دفاع مقدس
بیداری اسلامی
• سبک زندگی
حجاب و عفاف
خانه و خانواده
خلاقیت و نوآوری
زندگی شهری
کودک و نوجوان
طب طبیعی
• چند رسانه ای
آوا و نما
عکس
نرم افزار
• هنر دینی
شعر آیینی
حکایات و لطایف
دلنوشته ها
داستانک
 • حج در معارف و کلام
وحی
معصومین ( علیهم السلام )
بزرگان
• اخلاق
اخلاق عملی
اخلاق نظری
• کتابخانه
حج
عترت ( علیهم السلام )
معارف
• سایر
دین شناسی
شخصیت شناسی
پیوندها
کلیه حقوق متعلق مادی و معنوی متعلق به امور حج و زیارت سازمان صدا و سیما می باشد
امور حج و زیارت صدا و سیما