کد خبر : 13647 تاریخ انتشار : 1396/09/05 نسخه چاپی


چرا شیعه حاجتش را از غیر خدا می خواهد؟



چرا خیلی از شیعیان مستقیما برای برآورده شدن خواسته خود از حضرت عباس«ع» استفاده می كنند؟

بررسی یك شبهه؛

می خواهم از وضعیت حضرت عباس«ع» پسر علی ابن ابی طالب«ع» سؤال كنم. او باب الحوائج است، چرا خیلی از شیعیان مستقیما برای برآورده شدن خواسته خود از حضرت عباس«ع» استفاده می كنند؟ خصوصا مردم هند و پاكستان؟ آنها مشابه پرچمی كه حضرت عباس«ع» در نبرد كربلا داشته است می بوسند و دائما از مشابه علم می خواهند كه حاجتشان را برآورده كند. آیا این كمك ها فقط توسط خداوند برآورده نمی شود؟ آیا این بدان معناست كه درخواست كمك از خداوند را متوقف كنیم و به جای آن از حضرت عباس جلب كمك كنیم؟

پاسخ

در مورد توسل و حاجت خواستن از غیر خداوند چند نكته را باید تذكر دهیم:

1-محور اصلی فكری و اعتقادی هر انسان موحد و مومن این است كه در جهان هستی، مؤثری جز ذات خداوند وجود ندارد و همه تاثیر و تأثرات با اذن تكوینی خداوند صورت می گیرد. و اگر در این اصل اعتقادی ذره ای خلل وارد شود، فرد از دایره توحید و ایمان خارج خواهد شد.

2- همه انسان های موحد و مومن (حتی كسانی كه منكر توسل هستند و خود را مؤمن واقعی می دانند) در زندگی روزانه خود عملا از غیر خداوند حاجت می خواهند، وقتی تشنه می شوند سراغ آب می روند و وقتی مریض می شوند، از راه طبابت و دارو، مریضی را برطرف می كنند. و هیچ فردی این امور را منافی با اصل توحید نمی داند. چون طبق نكته اول، مؤمن معتقد است همه اجزاء این عالم به اذن تكوینی الهی دارای تأثیر و تأثر هستند.

پس از اینها روشن شد كه مرز میان شرك و توحید و یا كفر و ایمان، این است كه كافر و مشرك، معتقدند كه اجزاء عالم دارای استقلال وجودی اند و در تاثیر و تاثیر بی نیاز از غیرند و به اصطلاح، دارای فاعلیت عَرضی و مستقل هستند؛ اما انسان مومن و موحد معتقد است كه همه موجودات عالم در اصل وجود و در صفات و آثار وجودیشان، وابسته به ذات متعالی خداوند و محتاج او هستند و از خود هیچ استقلالی ندارند. و به اصطلاح دارای فاعلیت طولی و ظلی هستند، و تاثیر و تاثر آنها ظل و سایه اراده و فاعلیت خداوند است و به اصطلاح اهل عرفان، عالم هستی تجلی و ظهور اسما و صفات خداوند است.

و این نیز روشن است كه كسانیكه نتوانند این مرزهای دقیق میان ایمان و كفر را تشخیص دهند، در معرفت توحیدی ناقص هستند و خداوند را محدود می دانند و سیطره حكومت خداوند را نافذ در ذات و سرشت موجودات نمی دانند. در حالیكه آیات قرآن در عین اینكه محور اصلی دعوتش را توحید قرار می دهد، و هر مسلمانی وظیفه دارد هر روز در نمازهای پنجگانه خود حداقل دوبار بگوید «تنها تو را می پرستیم و تنها از تو كمك می خواهیم» در عین حال تاثیر اسباب و علل جهان هستی را می پذیرد. چه علل ظاهری و عادی باشند، مانند این كه می فرماید: «خداوند از آسمان آب را فرستاد و به وسیله آن انواع گوناگون گیاهان را از زمین برآوردیم» [1] .

و یا علل غیر عادی مانند اینكه یوسف به برادرانش گفت: «این پیراهن مرا ببرید و بر صورت پدرم بیاندازید تا بینا شود» [2] .

و روایات اهل بیت هم كه مفسر قرآن است، می فرماید: «خداوند فقط از راه اسباب و علل، كارها را به جریان می اندازد [3] »

و از نظر فلسفه و عرفان نیز ادله قطعی و برهانی دلالت بر چینش طولی و پله ای جهان هستی دارد كه مشیت الهی از طریق وسائل فیض محقق می شود.

3- همان طوری كه توسل و كمك خواستن از اسباب مادی برای رفع احتیاجات روزمره زندگی منافاتی با اعتقاد توحیدی ندارد بلكه برای بقاء حیات، واجب شرعی و دینی است، و در واقع عین توحید و عبودیت است. مثل این كه كسی در اثر تشنگی در معرض هلاك و نابودی است اینجا آب خوردن واجب و عین توحید است. و هیچ كس در اینجا تكبر نمی ورزد كه من با اینكه اشرف تمام مخلوقاتم، چگونه در حیات و زندگی خود محتاج موجود پست تر از خود یعنی آب می باشم؟ و آب خوردن چگونه می تواند یك نوع عبادت خداوند باشد؟ چون آب خوردن هر چند توصلی است، ولی اگر به قصد انجام امر خداوند صورت گیرد عبادت خواهد بود.

حال اگر ادله قطعی عقلی و آیات و روایات از پیامبر و ائمه صلوات الله علیهم اجمعین برای ما اقامه گردد كه انسان برای رسیدن به كمالات وجودی خود ناچار از توسل به ذوات نوری پیامبر و اهل بیت پیامبر علیهم السلام می باشد، آیا در این صورت جای شك و تردید وجود دارد كه توسل به ایشان عین توحید و عبودیت خداوند است و در واقع كسی كه توسل را نمی پذیرد، در معرفت توحیدی ناقص است و درونش هنوز از تكبر و خود پرستی و هوا پرستی خالی نشده است.

در اینجا به طور اختصار به چند دلیل از قرآن و روایات اشاره می كنیم:

4-آیه 64 سوره نساء: «هنگامی كه به خود ستم می كردند به نزد تو (پیامبر) می آمدند و از خدا طلب آمرزش می كردند و پیامبر هم برای آنها استغفار می كرد خدا را توبه پذیر و مهربان می یافتند.»

پس خداوند شرط قبولی توبه را آمدن نزد پیامبر و استغفار پیامبر نیز قرار داده است.

5-آیه 35 سوره مائده: «ای كسانیكه ایمان آورده اید از خداوند بپرهیزید و وسیله ای برای تقرب به او بجوئید و در راه او جهاد كنید باشد كه رستگار شوید.»

در این آیه خداوند برای تقرب به او، داشتن وسیله را لازم می داند و در روایات وسیله به اهل بیت تعبیر شده است [4] .

اما روایات:

در كتاب های شیعه، روایات وارده از اهل بیت علیهم السلام در این زمینه قابل شمارش نیست. برای نمونه به كتاب اصول كافی، كتاب الحجه مراجعه بفرمائید. اما روایات وارده از پیامبر از طریق اهل سنت نیز در حد تواتر است كه برای نمونه چند روایت را نقل می كنیم:

6- سمهودی در كتاب وفاء الوفاء از جماعتی از راویان حدیث، از جمله «سنائی» و «ترمذی» دانشمندان معروف اهل تسنن، به عنوان شاهد برای جواز توسل به پیامبر اكرم نقل می كند كه خلاصه اش این است: «مرد نابینایی تقاضای دعا از پیامبر برای شفای بیماریش كرد. پیغمبر به او دستور داد كه چنین دعا كند:

«خداوندا من از تو به خاطر پیامبرت (پیامبر رحمت) تقاضا می كنم و به تو روی می آورم ای محمد بوسیله تو به سوی پروردگارم برای انجام حاجتم متوجه می شوم، خداوندا او را شفیع من ساز. [5] »

7- سمهودی از بیهقی نقل می كند كه در زمان خلیفه دوم، سالی قحطی شد. بلال به همراهی عده ای از صحابه بر سر قبر پیامبر آمد و چنین گفت:

«ای رسول خدا، از خدا برای امتت باران بخواه، كه ممكن است هلاك شوند. [6] »


پی نوشت:

[1] سوره طه، آیه 53

[2] سوره یوسف، آیه 93

[3] بحار الانوار، ج 2، ص 90، باب 14، من یجوز اخذ العلم- كافی، ج 1، ص 183، باب معرفت الامام و الروایهم.

[4] تفسیر قمی، ذیل آیه و بصائر الدرجات، المیزان ج 5، ص 333.

[5] وفاء الوفاء، ج 3، ص 1372. به نقل از تفسیر نمونه، ج 4، ص 367.

[6] همان، ص 253.

منبع:حوزه



نسخه چاپیارسال به دوستان

نظر شما:




• حج
آموزش
احکام
آشنایی با اماکن
• عترت
اهل بیت علیهم السلام
خاندان معصومین
زیارتنامه ها
احادیث و روایات
غدیر
• تاریخ
تاریخ اسلام
تاریخ ایران
انقلاب اسلامی
دفاع مقدس
بیداری اسلامی
• سبک زندگی
حجاب و عفاف
خانه و خانواده
خلاقیت و نوآوری
زندگی شهری
کودک و نوجوان
طب طبیعی
• چند رسانه ای
آوا و نما
عکس
نرم افزار
• هنر دینی
شعر آیینی
حکایات و لطایف
دلنوشته ها
داستانک
 • حج در معارف و کلام
وحی
معصومین ( علیهم السلام )
بزرگان
• اخلاق
اخلاق عملی
اخلاق نظری
• کتابخانه
حج
عترت ( علیهم السلام )
معارف
• سایر
دین شناسی
شخصیت شناسی
پیوندها
کلیه حقوق متعلق مادی و معنوی متعلق به امور حج و زیارت سازمان صدا و سیما می باشد
امور حج و زیارت صدا و سیما