شبکه تلویزیونی اینترنتی لبیک |خانه|--|درباره ما|--|ارتباط با ما|


دوشنبه 7 فروردين 1396  


  نسخه چاپی


محبت؛ کلید کامیابی


قرآن کریم در مورد محبت می‌فرماید: مؤمنان به خدا دل بسته‌اند و دوستان او هستند، ولی مشرکان و کافران، دوستان بتهایند؛ اما محبت مؤمنان به خدا از محبت بت‌پرستان به بتها بیشتر است.(بقره-165)
چون هیچ زیبایی به اندازه‌ی خدا جمیل نیست و هیچ معرفتی به اندازه‌ی معرفت او کمال نیست و هیچ انسانی نیز به اندازه‌ی مؤمن، عارف نیست؛ از این رو، هیچ انسانی به اندازه‌ی مؤمن عاشق و محب نیست.
محبت، شدت پذیر است و اگرچه کمیت و مقدار ندارد ولی دارای کیفیت است؛ محبت "وزن" ندارد ولی شدت وجودی دارد و "وزین" است.
علت برتری محبت مؤمن به خدا، از محبت مشرک به بت(غیر خدا)، این است که بت (محبوب غیر خدا) اگرچه زیبا باشد، زیبایی بصری و سمعی یا زیبایی خیالی و وهمی دارد و درک این زیبایی‌ها به وسیله ی گوش و چشم و تأثیر این محبوبها در حد وهم و خیال است.
بنابراین معرفت بت‌پرستها در حد توهم و تخیل و زیبایی‌شناسی آنها هم در حد خیال، وهم، سمع و بصر است و به همین دلیل، محبت و عشق آنها از محدوده‌ی چشم و گوش از یک سو و از محور وهم و خیال از سوی دیگر نمی‌گذرد.
ولی مؤمن نه تنها از راه چشم و گوش، آثار طبیعی و از راه وهم و خیال، آثار مثالی و برزخی مطلوب و محبوب حقیقی را می‌نگرد، بلکه از راه عقل، کمال معقول و اسمای حسنای الهی را می‌نگرد و قهرا درک او قویتر است و در نتیجه محبت هم بیشتر است.
در نبردهایی که بین مردان با ایمان و مشرکان و کافران در طول تاریخ، اتفاق افتاده است مؤمنان، همواره پیروز بوده‌اند.
این بدان دلیل است که ایستادگی و مقاومت در سایه ی علاقه، همان ایستادگی در پرتو معرفت است و چون معرفت مؤمنان کاملتر است، علاقه‌ی آنان نیز کاملتر است و چون محبت و اشتیاق و علاقه‌ی آنها کاملتر است، ایستادگی آنها نیز کاملتر و بیشتر است و به همین دلیل قهرا پیروزی هم از آن آنهاست.
بر همین اساس قرآن کریم می‌فرماید: "چه بسا عده‌ی اندکی که بر گروه زیادی به اذن خدا پیروز شدند". (بقره-249)
البته امدادهای غیبی، نقش سازنده‌ای دارد، ولی زمینه‌ساز حصول امدادهای غیبی همین محبتها، معرفتها، عشقها و شوقهای وافر سالکان کوی حقیقت و معنویت است.
در هر موردی که چنین ثمری از نبرد با کافران به دست نیامده، بر اثر ضعف معرفت، نقص ایمان و قصور محبت بوده است.
*محبت راستین و محبت دروغین
محبت بر دوگونه است: محبت صادق و محبت کاذب.
محبت صادق آن است که انسان کمال را درست تشخیص بدهد و البته وقتی به کمال آگاهی پیدا کند، به آن دل می‌بندد. مانند محبت به خداوند.
محبت صادق دوجانبه است چرا که در مقابل، محبوب کامل نیز محب را به سوی خود می‌کشد.
اما محبت کاذب آن است که انسان، نقص را کمال بپندارد و بر اساس چنین پندار باطلی به آن کمال خیالی علاقمند گردد؛ مانند محبت به غیر خدا.
محبت به عالم طبیعت، از جمله محبتهای کاذب و جاذبه‌هایی است که عین دافعه است؛ چنانکه افعی‌ها با نفس کشیدن، برخی حشرات را جذب می‌کنند؛ اما نه برای پرورش و کمال بلکه برای هضم و نابود کردن.
امیرالمؤمنین(ع) می‌فرماید: دنیایی که شما را ترک می‌کند، پیش از اینکه شما را ترک کند، شما آن را ترک کنید.
البته منظور از دنیا، آسمان و زمین نیست؛ زیرا  اینها آیات الهی و نعمت خداست. ذات اقدس خداوند دنیا را چنین معرفی می‌کند:
"مثل دنیا این است که بارانی ببارد و سرزمینی، سبز و خرم شود، ولی پس از مدتی خزانی در پی آن بیاید و آن را به صورت کاهی زرد در آورد و از بین ببرد". (حدید-20)
بنابراین دنیا، همان "من" و "ما" است که چند صباحی خرمی و آنگاه پژمردگی را به دنبال دارد، چنین چیزی جاذبه‌ی دروغین دارد و محبتی کاذب است.
اصولا هر محبتی به غیر خدا تعلق بگیرد چنین است، ولی در محبت الهی، خدای سبحان لطف و فیض منبسط خود را گسترده است تا به محب پر و بال بدهد و او را به پرواز درآورد.
نظامی گنجوی در پایان داستان "لیلی و مجنون" می‌گوید:
لیلی در اواخر عمر بیمار شد و طراوتش از بین رفت. او به مادرش وصیت کرد: پیام مرا به مجنون برسان و به او بگو اگر خواستی محبوبی برگزینی، دوستی مانند من مگیر که با یک تب، همه‌ی طراوت خود را از دست بدهد و با یک بیماری، همه ی نشاط او فرو بنشیند. دوستی بگیر که زوال‌پذیر نباشد.
بنابراین، معرفت، محبت حقیقی می‌آورد و غفلت، محبت کاذب.
قرآن کریم درباره‌ی محبت کاذب می‌فرماید:
شما متاع زودگذری را دوست دارید و کسانی که چنین متاعی را به عنوان محبوب، برگزیده‌اند، در روز قیامت، چهره‌ی آنها افسرده است، ولی کسانی که خدا را به عنوان محبوب راستین پذیرفته‌اند، در آن روز چهره‌ای شادمان دارند. (قیامت-20تا25)
و نیز می‌فرماید: شما مال را خیلی دوست دارید. (فجر-20).
کسی که به مال خیلی علاقه‌مند باشد، در هنگام مرگ فشار بیشتری می‌بیند؛ زیرا باید هنگام مرگ همه‌ی علاقه‌های دنیوی را رها کند.
گاهی ممکن است اصل مال کم باشد ولی علاقه به آن زیاد باشد. آنچه در این آیه آمده این نیست که شما مال زیادی را دوست دارید، بلکه می‌فرماید شما به مال، خیلی دل بسته‌اید.
آنچه مربوط به جمع آوری مال و گنجینه ساختن است در سوره‌ی توبه و بعضی از سوره‌های دیگر آمده است.
در سوره توبه آیه 34 می‌فرماید: "و كسانى را كه زر و سیم مى‌اندوزند و در راه خدا انفاق نمى‌كنند، به عذابى دردناك نویدشان ده".
در سوره همزه نیز می‌فرماید: "آنكه مالى فراهم كرد و بر شمرد، مى‌پندارد كه مالش او را جاوید كند".
او از داشتن مال وافر لذت می‌برد و هر روز می‌کوشد اندوخته‌اش در بانکها بیشتر شود، بدون اینکه بتواند از آن استفاده کند و در حقیقت، انباردار دیگران است.
چنین انسانی تلاش می‌کند و مشکل قیامت را خودش تحمل می‌کند ولی لذت بهره‌وری از مال را عده‌ای دیگر می‌برند و این، خسارت بزرگی است.
انسانی که اهل معرفت نباشد، در انتخاب محبوب خطا می‌کند.

پایان

 (برگرفته از مراحل اخلاق در قرآن – آیت الله جوادی آملی)




نسخه چاپیارسال به دوستان

نظر شما:




• حج
آموزش
احکام
آشنایی با اماکن
• عترت
اهل بیت علیهم السلام
خاندان معصومین
زیارتنامه ها
احادیث و روایات
غدیر
• تاریخ
تاریخ اسلام
تاریخ ایران
انقلاب اسلامی
دفاع مقدس
بیداری اسلامی
• سبک زندگی
حجاب و عفاف
خانه و خانواده
خلاقیت و نوآوری
زندگی شهری
کودک و نوجوان
طب طبیعی
• چند رسانه ای
آوا و نما
عکس
نرم افزار
• هنر دینی
شعر آیینی
حکایات و لطایف
دلنوشته ها
داستانک
 • حج در معارف و کلام
وحی
معصومین ( علیهم السلام )
بزرگان
• اخلاق
اخلاق عملی
اخلاق نظری
• کتابخانه
حج
عترت ( علیهم السلام )
معارف
• سایر
دین شناسی
شخصیت شناسی
پیوندها
کلیه حقوق متعلق مادی و معنوی متعلق به امور حج و زیارت سازمان صدا و سیما می باشد
امور حج و زیارت صدا و سیما