نسخه چاپی


مهم ترین ملاكها در ارزیابی انقلاب اسلامی



سنجش نتایج و آثار انقلاب اسلامی با اهداف و امكانات به طور همزمان
 

شاهد مثالهای فراوانی از این دست مسایل، بصورت خرد و كلان در ابعاد سیاسی، اقتصادی و فرهنگی می توان ارائه نمود. هر یك از این مسایل به نوعی در اذهان و تصورات اقشار مختلف مردم بازتاب می یابد و هر فرد و هر گروهی به نسبتهای مختلف از حوادث و جریانهای فوق متنفع و متضرر می شوند.
سؤال این است كه مجموعه پدیده های فوق چگونه توسط مجموعه آحاد، افراد و اقشار دریافت و ارزیابی می شود و نهایتاً افكار عمومی مردم آثار و نتایج انقلاب اسلامی ایران را از زاویه این مسایل چگونه می بینند؟ و آنها را با چه ملاك هایی بررسی و ارزیابی می كنند؟
مهم ترین ملاكها در ارزیابی انقلاب اسلامی
در اینجا برخی از ملاكها برای بررسی و ارزیابی آثار و نتایج انقلاب اسلامی ارائه می شود:
1 - مقایسه نتایج و آثار با اهداف انقلاب اسلامی
2 - مقایسه نتایج و آثار با امكانات دولت و كشور
3 - سنجش نتایج و آثار انقلاب اسلامی با اهداف و امكانات به طور همزمان
4 - مقایسه وضع موجود نظام جمهوری اسلامی با كشورهای پیشرفته.
5 - مقایسه وضع موجود نظام جمهوری اسلامی با كشورهای همطراز
6 - مقایسه وضع موجود نظام جمهوری اسلامی با قبل از انقلاب
7 - مقایسه وضع موجود نظام جمهوری اسلامی با سناریوی فرضی كه اگر تا كنون شاهنشاهی دوام می داشت؟
اهداف انقلاب اسلامی بعنوان ملاك ارزیابی
انقلاب اسلامی در همه ی ابعاد فردی و اجتماعی، داخلی و خارجی، سیاسی و اقتصادی و فرهنگی، اهداف بسیار بلندی برای مردم و دولت ترسیم نموده است.
این اهداف عمدتاً مأخوذ از قرآن و سنت بوده كه عمدتاً در كلام امام خمینی (ره) و شعارهای مردم متجلی شده اند.
این اهداف درمنبع قانون اساسی بصورت رسمی و قانونی به تأیید و تصویب امام و امت رسیده اند. بطور بسیار عادی و عقلایی و حقانی، این اهداف یكی از بهترین ملاك ها برای سنجش وضعیت كنونی نظام و ارزیابی آثار و نتایج انقلاب اسلامی هستند و هر كس می تواند بپرسد:
بعد از دو دهه از وقوع انقلاب و استقرار نظام جدید، اهداف فوق چقدر محقق شده اند؟
و وضع موجود با اهداف فوق چقدر فاصله دارد؟
آیا اصولاً وضع موجود انقلاب و نظام در راستای تحقق اهداف فوق هستند یا خیر؟
اهداف انقلاب و نظام جمهوری اسلامی در اصل سوم قانون اساسی بشرح زیر ترسیم شده اند و هر خواننده ای می تواند با مطالعه ی آنها و با اتكاء به اخبار و اطلاعاتی كه شخصاً از وضع موجود دارد نسبت به آثار و نتایج انقلاب اسلامی ارزیابی و قضاوت نماید.
البته حق آن است كه این سنجش در یك پژوهش گروهی وسیع و عمیق متكی به آمار و ارقام و اسناد صورت بپذیرد و نتیجه ی آن برای همگان تبیین شود.
اصل سوم قانون اساسی
«دولت جمهوری اسلامی ایران موظف است برای نیل به اهداف مذكور در اصل دوم همه امكانات خود را برای امور زیر بكار برد:
1 - ایجاد محیط مساعد برای رشد فضایل اخلاقی بر اساس ایمان و تقوی و مبارزه با كلیه مظاهر فساد .
2 - بالا بردن سطح آگاهیهای عمومی در تمام زمینه ها با استفاده صحیح از مطبوعات و رسانه های گروهی و وسایل دیگر.
3 - آموزش و پرورش و تربیت بدنی رایگان برای همه در تمام سطوح و تسهیل و تعمیم آموزش عالی.
4 - تقویت روح بررسی و تتبع و ابتكار در تمام زمینه های علمی و فنی، فرهنگی و اسلامی از طریق تأسیس مراكز تحقیق و تشویق محققان .
5 - طرد كامل استعمار و جلوگیری از نفوذ اجانب.
6 - محو هر گونه استبداد و خودكامگی و انحصارطلبی.
7 - تأمین آزادیهای سیاسی و اجتماعی در حدود قانون.
8 - مشاركت عامه مردم در تعیین سرنوشت سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی خویش.
9 - رفع تبعیضات ناروا و ایجاد امكانات عادلانه برای همه در تمام زمینه های مادی و معنوی
10 - ایجاد نظام اداری صحیح و حذف تشكیلات غیر ضروری
11 - تقویت كامل بنیه دفاع ملی از طریق آموزش نظامی عمومی برای حفظ استقلال و تمامیت ارضی و نظام اسلامی كشور.
12 - پی ریزی اقتصاد صحیح و عادلانه بر طبق ضوابط اسلامی جهت ایجاد رفاه و رفع فقر و برطرف ساختن هر نوع محرومیت در زمینه های تغذیه و مسكن و كار و بهداشت و تعمیم بیمه.
13 - تأمین خودكفایی در علوم و فنون، صنعت و كشاورزی و امور نظامی و مانند اینها.
14 - تأمین حقوق همه جانبه افراد از زن و مرد و ایجاد امنیت قضایی عادلانه برای همه و تساوی عمومی در برابر قانون.
15 - توسعه و تحكیم برادری اسلامی و تعاون عمومی بین همه مردم .
16 - تنظیم سیاست خارجی كشور بر اساس معیارهای اسلام، تعهد برادرانه نسبت به همه ی مسلمانان و حمایت بی دریغ از مستضعفان جهان»
همانطور كه ملاحظه می شود قانون اساسی همه ی نیازها و اهداف مردم و نظام را از جنبه های فردی و اجتماعی، داخلی و خارجی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی بصورت وسیع و عمیق طرح و ترسیم نموده است.
بطور كلی مبتنی بر تجربیات شخصی می توان این مدعا و فرضیه را مطرح كرد كه در برخی از اهداف توفیقات نسبی حاصل شده و در پاره ای دیگر عدم توفیق هایی دیده می شود.
براستی اگر همه ی شهروندان و امت در حال حاضر فعلیت اهداف فوق را بخواهند آیا دولت توان پاسخگویی را خواهد داشت؟ در این مورد اگر فقط بند 12 اصل سوم مورد توجه قرار گیرد وسعت و پیچیدگی و حساسیت مطلب روشن می شود. براستی انقلاب و جمهوری اسلامی چه مقدار رفاه را برقرار نموده و فقر را بر طرف كرده است؟ در زمینه های تغذیه و مسكن و كار و بهداشت و تعمیم بیمه چقدر محرومیت زدایی شده است؟ بدون یك پژوهش اسنادی و میدانی و صرفاً مبتنی بر تجربیات شخصی و محدود، می توان مدعی شد كه پس از دو دهه از انقلاب هنوز فاصله ی زیادی با اهداف فوق داریم.
در مورد بند 3 از اصل سوم نیز می توان پرسش كرد كه آیا آموزش و پرورش و تربیت بدنی رایگان در جامعه محقق شده است؟ پیدایش و رشد مدارس غیرانتفاعی با شهریه های بالا و اخذ وجه از دانش آموزان به عناوین مختلف، مسایل مشهود و ملموسی است كه تقریباً تمامی خانواده های كشور با آن سرو كار دارند.
اما به اهدافی نیز می توان اشاره كرد كه در راستای عمل و تحقق قرار دارند مثلاً بندهای 2 و 4 در زمینه پیشرفتهای علمی و فرهنگی اهدافی را ترسیم نموده اند كه می توان مدعی بود كه محقق شده اند. قرائن زیادی موجود است كه حكایت از بالا بودن سطح آگاهیهای عمومی در تمام زمینه ها دارد. همچنین تشكیل و توسعه ی ده ها مؤسسه ی پژوهشی و تحقیقی می تواند قرینه ای دال بر تقویت روح بررسی و ابتكار و تتبع در كشور باشد.[1]
در مجموع مدعا این است كه اگر آثار و نتایج انقلاب با اهداف آن مقایسه شود نمره ی بالنسبه پائینی حاصل می شود. زیرا اهداف، فوق العاده بلند و عالی ترسیم و تدوین شده است.
امكانات بعنوان ملاك ارزیابی
انقلاب اسلامی برای تحقق اهدافش و برآورده كردن خواسته ها و نیازهای مردم چه امكاناتی در اختیار داشته است؟ این پرسش، عقلایی است و در رشته های علمی و معرفتی گوناگون بصور مختلفی متجلی شده است. مثلاً در علم حقوق و فقه می گویند: «تناسب حق و تكلیف» یعنی[2] اگر كسی تكلیفی بعهده داشت باید متناسب با آن حقوقی داشته باشد تا بتواند آن تكلیف را انجام دهد. در علم مدیریت از تناسب وظایف و مأموریتها با امكانات و اختیارات سخن می گویند.[3]
اصل سوم قانون اساسی نیز نكته فوق را ملحوظ داشته و چنین آورده كه: «دولت جمهوری اسلامی ایران موظف است برای نیل به اهداف مذكور در اصل دوم، همه امكانات خود را برای امور زیر بكار برد» یعنی مقنن عنایت داشته كه برای تحقق اهداف، قهراً امكاناتی مورد نیاز است. با توجه به وسعت و كثرت اهداف انقلاب اسلامی كه در اصل سوم بیان شده است، امكانات بسیار عظیمی باید در اختیار دولت باشد.
همانطور كه می توان اهداف و نیازهای انقلاب و نظام را به دو دسته ی مادی و معنوی تقسیم نمود، امكانات نیز اعم ا مادی و معنوی است.
امكانات كیفی و معنوی را می توان به این شرح برشمرد:
1 - ایمان و روحیه
2 - اراده و عزم ملی
3 - علم و عقل
4 - زمان
امكانات مادی را هم به این شرح می توان نام برد:
1 - منابع طبیعی
2 - سرمایه
3 - تكنولوژی[4]
از نظر معنوی می توان ادعا كرد كه انقلاب اسلامی امكانات عظیمی را آزاد و فراهم كرد. بنابر این برای تحقق اهداف باید انتظار بالایی از آن داشت. اما چرا اهداف آنچنانكه باید و شاید حاصل نشده اند؟
اولاً امكانات معنوی عمدتاً شرط لازم برای تحقق اهداف هستند. یعنی برای تغییر و تحول و نیل به وضع مطلوب لازم است مردمی با روحیه و با ایمان و با عزم و اراده در صحنه حاضر شوند. اما این كافی نیست بلكه اینان باید امكانات و ابزار مادی هم داشته باشند.
ثانیاً عمده ی امكانات معنوی و بسیج عمومی مردم برای حضور و مشاركت، صرف دفع آفات و موانع انقلاب و حفظ اصل نظام و انقلاب و آب و خاك شد و تحقق اهداف را تحت الشعاع قرار داد.
آشوبها و تشتت های داخلی، محاصره اقتصادی، حمله نظامی، تهاجم فرهنگی، امواج تروریسم، رشد شدید جمعیت، مهاجرت وسیع از روستاها به شهر، آفات و موانعی هستند كه توان و انرژی فوق العاده سنگینی برای دفع آنها صرف شده است و در نتیجه تحقق اهداف دچار ركود و تأخیر شده اند.[1] . وزارت فرهنگ و آموزش عالی، مركز مدارك علمی ایران، مؤسسات پژوهشی كشور (بخش دولتی)، 1376.
[2] . دفتر همكاری حوزه و دانشگاه، درآمدی بر حقوق اسلامی، سمت، 1368، ص 219.
[3] . علی محمد، اقتداری، سازمان و مدیریت، چ 12، دانشگاه تهران، 1355، ص 73.
[4] . عبدالعلی، قوام، اصول سیاست خارجی و سیاست بین الملل، سمت، 1370، ص 69.



برچسب هاتاریخ, تاریخ معاصر, انقلاب اسلامی
نسخه چاپیارسال به دوستان

نظر شما:



مطالب پیشنهادی
خروج از سلطه و اراده بیگانه، خروج از سلطه و اراده بیگانه،
استقلال و آزادی از محوری ترین شعارها و خواسته های ملت مسلمان ایران
هویت اجتماعی در انقلاب اسلامی هویت اجتماعی در انقلاب اسلامی
هویت اجتماعی در كلی ترین مفهوم آن به خودآگاهی یك شخص در رابطه با دیگری اشاره دارد
شعار نه شرقی و نه غربی شعار نه شرقی و نه غربی
القای این تفكر نقش بالایی در ایراد ضربه به خودباوری
سقوط نظام استبدادی، طرد نفوذ استعمار، سقوط نظام استبدادی، طرد نفوذ استعمار،
لكن شدت حب و بغضهای موافقان و مخالفان و غوغای طبیعی انقلاب و جنگ
مهم ترین ملاكها در ارزیابی انقلاب اسلامی مهم ترین ملاكها در ارزیابی انقلاب اسلامی
سنجش نتایج و آثار انقلاب اسلامی با اهداف و امكانات به طور همزمان
مساجد و انقلاب اسلامی مساجد و انقلاب اسلامی
حكومت پهلوی با كنترل و مراقبت چند جانبه‌ی خود نتوانست مانع كارآیی مسجد گردد،
اعاده روح عزت مسلمین اعاده روح عزت مسلمین
دومین كار بزرگ امام، اعاده روح عزت به مسلمین بود
پیوند و بیعت مردم با امام خمینی ـ قدس سره پیوند و بیعت مردم با امام خمینی ـ قدس سره
در عصر حاضر به روشنی مشاهده كردیم پیوند مقدس مردم با امام خمینی
انقلاب اسلامی؛ انقلابی معنوی انقلاب اسلامی؛ انقلابی معنوی
انقلاب اسلامی یكی از بزرگترین رخدادهای اجتماعی نیمه دوم قرن بیستم
انقلاب 57،عرصه حضور دوباره زنان انقلاب 57،عرصه حضور دوباره زنان
زنان همانند روزهای انقلاب باز به فعالیت خود ادامه دادند

• حج
آموزش
احکام
آشنایی با اماکن
• عترت
اهل بیت علیهم السلام
خاندان معصومین
زیارتنامه ها
احادیث و روایات
غدیر
• تاریخ
تاریخ اسلام
تاریخ ایران
انقلاب اسلامی
دفاع مقدس
بیداری اسلامی
• سبک زندگی
حجاب و عفاف
خانه و خانواده
خلاقیت و نوآوری
زندگی شهری
کودک و نوجوان
طب طبیعی
• چند رسانه ای
آوا و نما
عکس
نرم افزار
• هنر دینی
شعر آیینی
حکایات و لطایف
دلنوشته ها
داستانک
 • حج در معارف و کلام
وحی
معصومین ( علیهم السلام )
بزرگان
• اخلاق
اخلاق عملی
اخلاق نظری
• کتابخانه
حج
عترت ( علیهم السلام )
معارف
• سایر
دین شناسی
شخصیت شناسی
پیوندها
کلیه حقوق متعلق مادی و معنوی متعلق به امور حج و زیارت سازمان صدا و سیما می باشد
امور حج و زیارت صدا و سیما