نسخه چاپی


حج، فرار الى الله و ترك ماسوى الله



خداوند متعال فرموده است: «ففروا الى الله ...»(1) و روایات «فرار الى الله» را همان حجّ دانسته اند
 

خداوند متعال فرموده است: «ففروا الى الله ...»(1) و روایات «فرار الى الله» را همان حجّ دانسته اند كه یعنى سفر كنید به سوى خدا. اینگونه است كه انسان ها به هر سمت رو كنند، خداوند متعال و آیات الهى را مى بینند; «فَأَینما تُولّوا فَثَمَّ وجهُ الله.»(2)

لیكن همین انسان، كه به هر سمت رو كند چهره الهى را مى بیند، ممكن است به جایى برسد كه با خطاها احاطه بشود و «أینما تولّوا فثمّ وجه الشیطان» شود.

بدیهى است كه انسان حدود و حریم خود را، خود مى سازد، پس اگر راه گناه را طى كند، اطراف خویش را مملوّ از شیاطین، مار و عقرب كرده است و به هر سمت بنگرد، شیطان و مار و عقرب مى بیند و قرآن كریم

 

فرمود: اینان كسانى هستند كه گناهانشان آنها را احاطه كرده(1) و در كام خود فرو برده است و راه توبه بر چنین كسانى بسته است. اگر گناه در بیرون دروازه قلب باشد، آدمى مى فهمد كه بد مى كند و احتمال توبه در او هست، لیكن اگر این گناهان از درون به بیرون راه پیدا كنند، زمینه «نار الله الموقدة التى تطّلع على الأفئدة»(2) ـ معاذ الله ـ فراهم گشته است.

و دیگر نمى بیند و نمى فهمد كه بد مى كند و حتّى بد را خوب وخوب را بد مى پندارد; «وهم یحسبون أنّهم یُحسنون صُنعاً!»(3) لذا هر كار خلاف و  معصیت را كه انجام مى دهد خیال مى كند كار خوب است و چون بد را خوب مى بیند هرگز موفق به توبه نمى شود البته مى تواند توبه كند لیكن این كار خود را بد نمى داند تا توبه كند. چنین كسى درون و بیرون خود را پر از شیاطین و مار و عقرب كرده است; همانند كسى كه باغچه منزلش را پر از علف هرز كند، حتّى داخل گلدان اتاقش هم علف هرز سبز مى شود.   

كسى كه درون و بیرون را پر از علف هرزه كرده; راه حركت خویش را سد كرده است و با دست خود پا و دهان و گوش و چشمان خود را بسته است; «فَرَدّوا أیدیهم فى أفواههم.»(4)

در گذشته گروهى وقتى سخنان پیامبران ـ علیهم السلام ـ را مى شنیدند، گوشهاى خود را با انگشتانشان مى بستند كه مبادا صداى حق
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1 ـ «وَأَحاطتْ بِهِ خَطیئَتُهُ» بقره : 81

2 ـ همزه : 6

3 ـ كهف : 104

4 ـ ابراهیم : 9
 

صفحه 27
 

به گوش آنها برسد; «یجعلون أصابعهم فى آذانهم.»(1)

مشركان مكّه وقتى از كنار مجلس تعلیم كتاب و حكمت پیامبر اكرم مى گذشتند، گوشهاى خود را با انگشتهایشان مى بستند تا مبادا كلام نورانى قرآن به گوششان برسد; چون حرفهاى آن حضرت را سحر مى پنداشتند و  اسطوره مى انگاشتند.

یكى از بارزترین مصادیق سیر الى الله سفر حج است. گرچه در همه جا مى توان خدا را عبادت كرد و از ضیوف الرحمن شد و لیكن ذات اقدس الهى، بعضى از مكانها و زمانها را براى ضیافت و پذیرایى، مشخّص و آماده فرموده است; مانند حجّ و روزه. پس چون خدا همه جا هست، سیر الى الله به معناى سیر زمانى یا مكانى نخواهد بود. خدا در هر زمان و  در هر زمین و در همه جا هست; «هو الذى فى السماء الهٌ و فى الأرض اله.»(2) بطور مسلّم حج یك سرّ خاصّى خواهد داشت كه فرار الى الله به حج تفسیر شده است و آن فرار الى الله این است كه انسان ما سوى الله را ترك كند و الله را طلب نماید. آرى یكى از اسرار حج ترك ما سواى خدا و طلب خداوند متعال است و كسى كه حج را به قصد تجارت، شهرت و یا دیگر هدفها انجام دهد، فرارش «الى الله» نیست بلكه فرار «عن الله» كرده است; همانگونه كه جهاد «عن الله» داریم و جهاد «فى الله». آنچه كه در قرآن آمده، «والذین جاهدوا فینا لنهدینّهم سبلنا»(3) است و در مقابل، عده اى جهاد «عن الله» دارند و از خدا رو گردانند. به خود و مقام و شهرت و جاه متكى
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1 ـ بقره : 19

2 ـ زخرف : 84

3 ـ عنكبوت : 69
 

صفحه 28
 

و  وابسته هستند، از این رو است كه جهادشان «عن الله» است، قهرى است كه راه را هم گم مى كنند چون الذین جاهدوا «فینا» است نه «عنّا».

حجّ به عنوان «فرار الى الله»(1) در قرآن كریم مطرح و بازگو شده است; یعنى یك انسان حج گزار، همین كه قصد حج یا عمره را دارد، سیر او به طرف خداست و سیر به طرف خدا; یعنى اعتماد بر خدا و دیگر هیچ. اگر كسى به زاد و راحله خود تكیه كند و به كسب و كار یا همراهان خود متكى باشد، او فرار به همراهان و غیر خدا كرده است. سفر به سفره خود كرده است نه سفر به ضیافة الله.

زائر خانه خدا و مسافر سفر حجّ، باید از غیر خدا بریده و به خداوند متعال وصل شود واز همان قدم اوّل وتهیّه مقدّمات، باید چنین باشد. كسى كه مى خواهد لباس احرام تهیه كند، باید مال خود را تطهیر، وصیت نامه اش را تنظیم و از بستگان خود خداحافظى كند. چرا كه زائر خانه خدا در همه حالات، با خداست و سیر او «فى الله»، «الى الله»، «مع الله» و «بالله» است. این كه در برخى از دعاهاى حج آمده است; «بسم الله و  بالله و فى سبیل الله و  على ملّة رسول الله»(2) ناظر به همین است كه این كار بنام خدا و در راه خدا و  با ملّت خدا و در سنّت رسول خدا ـ ص ـ آغاز مى شود.



برچسب هادین شناسی, فروع دین, حج, آموزش حج
نسخه چاپیارسال به دوستان

نظر شما:



مطالب پیشنهادی
آداب حج آداب حج
هر یک بنفسه صلاحیت تصفیه نفس را دارد
فرشتگان از اسرار حاجیان آگاهند فرشتگان از اسرار حاجیان آگاهند
عصر روز عرفات و ظهر روز دهم كه زائران بیت الله الحرام در منا جمع هستند،
اسرار عرفات اسرار عرفات
كه شب نهم را در سرزمین عرفات بماند تا آن وقوف لازم را كه روز نهم مى باشد،
طواف طواف
غیر از انبیا و امامان معصوم، دچار یك سلسله گرفتاریهاى باطنى و ظاهرى هستند
«زیارت»، زمینه سازِ معرفت و محبّت «زیارت»، زمینه سازِ معرفت و محبّت
معرفت و عشق، پاى را به رفتن مى گشاید و «دوستى» به «دیدار» مى انجامد
كعبه، جلوه عرش خدا در زمین كعبه، جلوه عرش خدا در زمین
خداوند متعال براى انسان كعبه را بنا ساخت تا انسانِ دور آن طواف كند
تقوا و پارسایى روح عمل است تقوا و پارسایى روح عمل است
چون محور پذیرش هر عملى تقوا و وارستگى است،
آب زمزم، جام طاعت آب زمزم، جام طاعت
مستحب است انسان بعد از طواف و نماز آن، كنار چاه زمزم برود
اخلاق زائر اخلاق زائر
واى بحال آن زائرى كه از وطن آلوده به سیئات اخلاقى به حج برود
تفاوت حج با دیگر عبادات تفاوت حج با دیگر عبادات
جریان تعبّد در حجّ بیش از سایر دستورات دینى است

• حج
آموزش
احکام
آشنایی با اماکن
• عترت
اهل بیت علیهم السلام
خاندان معصومین
زیارتنامه ها
احادیث و روایات
غدیر
• تاریخ
تاریخ اسلام
تاریخ ایران
انقلاب اسلامی
دفاع مقدس
بیداری اسلامی
• سبک زندگی
حجاب و عفاف
خانه و خانواده
خلاقیت و نوآوری
زندگی شهری
کودک و نوجوان
طب طبیعی
• چند رسانه ای
آوا و نما
عکس
نرم افزار
• هنر دینی
شعر آیینی
حکایات و لطایف
دلنوشته ها
داستانک
 • حج در معارف و کلام
وحی
معصومین ( علیهم السلام )
بزرگان
• اخلاق
اخلاق عملی
اخلاق نظری
• کتابخانه
حج
عترت ( علیهم السلام )
معارف
• سایر
دین شناسی
شخصیت شناسی
پیوندها
کلیه حقوق متعلق مادی و معنوی متعلق به امور حج و زیارت سازمان صدا و سیما می باشد
امور حج و زیارت صدا و سیما