شبکه تلویزیونی اینترنتی لبیک |خانه|--|درباره ما|--|ارتباط با ما|


يک شنبه 3 ارديبهشت 1396  


  نسخه چاپی


«استلام حجر»



و سوگند به شاهد و مشهود.
 

«استلام حجر»

وَ شاهِد وَ مَشْهُود(3)(2)

و سوگند به شاهد و مشهود.

در سومین و چهارمین سوگندهاى این سوره خداوند مى فرماید: و قسم به شاهد و مشهود (و شاهد و مشهود).

در اینكه منظور از شاهد و مشهود چیست؟ تفسیرهاى بسیار فراوانى ذكر كرده اند كه بالغ بر سى تفسیر مى شود، و مهم ترین آنها تفسیرهاى زیر است:

1 ـ شاهد شخص پیغمبر اكرم(صلى الله علیه وآله) است چنانكه قرآن مى گوید: " یا أَیُّهَا النَّبِیُّ إِنّا أَرْسَلْناكَ شاهِداً وَ مُبَشِّراً وَ نَذِیراً" ;(3) «اى پیغمبر ما تو را شاهد و بشارت دهنده و بیم دهنده فرستادیم.»

و مشهود همان روز قیامت است، چنانكه قرآن مى گوید: " ...ذلِكَ یَوْمٌ مَجْمُوعٌ لَهُ النّاسُ وَ ذلِكَ یَوْمٌ مَشْهُودٌ..." ; «روز قیامت روزى است كه همه مردم در آن جمع مى شوند، و روزى است كاملا مشهود و آشكار.» (هود 103).

2 ـ شاهد گواهان عمل انسان اند، مانند اعضاى پیكر او چنانكه در آیه 24 سوره نور مى خوانیم: " یَوْمَ تَشْهَدُ عَلَیْهِمْ أَلْسِنَتُهُمْ وَ أَیْدِیهِمْ وَ أَرْجُلُهُمْ بِما كانُوا یَعْمَلُونَ" ; «روزى كه زبانها و دستها و پاهایشان به اعمالى كه انجام داده اند گواهى مى دهد.»

و مشهود انسانها و اعمال آنها هستند.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1 ـ بحارالأنوار، ج99، ص307

2 . بروج

3 . احزاب : 45

3 ـ شاهد به معنى روز جمعه است كه شاهد اجتماع مسلمین در مراسم بسیار مهم نماز آن روز است.

و مشهود روز عرفه است كه زائران بیت الله الحرام شاهد و ناظر آن روزند، در روایتى از پیغمبر اكرم(صلى الله علیه وآله) و امام باقر(علیه السلام) و امام صادق(علیه السلام) این تفسیر نقل شده است.

4 ـ شاهد روز عید قربان و مشهود روز عرفه (روز ما قبل آن) مى باشد.

در حدیثى آمده است كه مردى وارد مسجد پیغمبر اكرم(صلى الله علیه وآله) شد كسى را دید كه نشسته و از رسول الله(صلى الله علیه وآله) حدیث نقل مى كند، مى گوید: تفسیر این آیه را از او خواستم گفت: آرى شاهد روز جمعه و مشهود روز عرفه است، از او گذشتم به دیگرى رسیدم كه از رسول الله(صلى الله علیه وآله) سخن مى گوید، تفسیر همین آیه را از او خواستم، گفت: شاهد روز جمعه و مشهود روز عید قربان است، از او نیز گذشتم به نوجوانى رسیدم خوشرو كه او نیز از رسول خدا حدیث مى گفت گفتم: از تفسیر این آیه برایم سخن بگو، گفت: شاهد محمد(صلى الله علیه وآله) است و مشهود روز قیامت آیا نشنیده اى كه خداوند مى فرماید: " یا أَیُّهَا النَّبِیُّ إِنّا أَرْسَلْناكَ شاهِداً وَ مُبَشِّراً وَ نَذِیراً" و نیز نشنیده اى كه مى گوید: " ...ذلِكَ یَوْمٌ مَجْمُوعٌ لَهُ النّاسُ وَ ذلِكَ یَوْمٌ مَشْهُودٌ..." .

من سؤال كردم نخستین نفر كه بود گفتند: ابن عباس، دومین نفر را پرسیدم، گفتند: عبدالله بن عمر، و از سومین نفر سؤال كردم گفتند: حسن بن على(علیهما السلام)است!

5 ـ منظور از شاهد شبها و روزها است، و مشهود بنى آدم است كه به اعمال او گواهى مى دهد، همان گونه كه در دعاى امام زین العابدین(علیه السلام) در دعاى صباح و مساء مى خوانیم: «وَ هَذَا یَوْمٌ حَادِثٌ جَدِیدٌ، وَ هُوَ عَلَیْنَا شَاهِدٌ عَتِیدٌ، إِنْ أَحْسَنَّا وَدَّعَنَا بِحَمْد، وَ إِنْ أَسَأْنَا فَارَقَنَا بِذَمّ»; این روز تازه اى است كه شاهد آماده بر اعمال ما است، اگر نیكى كنیم با حمد و سپاس ما را وداع مى گوید، و اگر بد كنیم با نكوهش و مذمت از ما جدا مى شود.»

6 ـ منظور از شاهد ملائكه و مشهود قرآن است.

7 ـ منظور از شاهد حجر الاسود و مشهود حاجیان اند كه در كنار آن مى آیند و دست بر آن مى نهند.

8 ـ شاهد خلق است و مشهود حق است.

9 ـ منظور از شاهد امت اسلامى است و مشهود امتهاى دیگر همانگونه كه در آیه

143 سوره بقره آمده است: " ...لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النّاسِ..." ; «هدف این است كه شما گواه بر دیگر امت ها باشید.»

10 ـ شاهد پیامبر اسلام(صلى الله علیه وآله) و مشهود سایر انبیا هستند، به گواهى آیه 41 سوره نساء " وَ جِئْنا بِكَ عَلى هؤُلاءِ شَهِیداً" ; «در آن روز ما تو را به عنوان گواه بر آنها (بر پیامبران دیگر) مى آوریم.»

11 ـ یا اینكه شاهد پیامبر(صلى الله علیه وآله) و مشهود امیر مؤمنان على(علیه السلام) است.

البته تناسب این آیه با آیات قبل ایجاب مى كند كه اشاره به شهود روز قیامت باشد، اعم از پیامبر اسلام(صلى الله علیه وآله) یا سایر پیامبران نسبت به امت هاى خود، و ملائكه و فرشتگان و اعضاى پیكر آدمى و شب و روز، و مانند آنها، و مشهود انسانها یا اعمال آنها است.

و به این ترتیب بسیارى از تفاسیر فوق درهم ادغام مى شود و در یك مجموعه با یك مفهوم وسیع خلاصه مى گردد.

ولى تفسیرهایى مانند روز جمعه و روز عرفه و روز عید از این معنى جدا است، هر چند آنها نیز از شهود روز محشر و گواهان اعمال انسانها هستند، بلكه هر یك از این ایام پر اجتماع خود صحنه اى از رستاخیز در این دنیا محسوب مى شود.

با توجه به این بیان روشن مى شود كه میان تفاسیر فوق تضادى وجود ندارد، و ممكن است در مفهوم گسترده شاهد و مشهود جمع باشد، و این از نشانه هاى عظمت قرآن است كه مفاهیمى چنان گسترده دارد كه تفسیرهاى زیادى را در خود جاى مى دهد، چرا كه شاهد هرگونه گواه را شامل مى شود، و مشهود هر چیزى را كه بر آن گواهى مى دهند، و اینكه هر دو به صورت نكره ذكر شده است اشاره به عظمت این شاهد و مشهود است كه در تمام تفسیرهاى بالا به خوبى منعكس مى باشد.(1)



برچسب هافروع دین, حج, مکه, شاهد
نسخه چاپیارسال به دوستان

نظر شما:



مطالب پیشنهادی
معناى كلمه هدى و فرق آن با هدیه معناى كلمه هدى و فرق آن با هدیه
پیش كش كردن چیزى از نعمتها به كسى و یا به محلى ، به منظور تقرب جستن
«استلام حجر» «استلام حجر»
و سوگند به شاهد و مشهود.
همه موجودات جهان در پیشگاه او سجده مى‏كنند همه موجودات جهان در پیشگاه او سجده مى‏كنند
پیامبر (صلى‏الله‏علیه‏وآله‏وسلّم‏) را مخاطب ساخته مى‏گوید
آنها كه بر لب پرتگاه كفرند آنها كه بر لب پرتگاه كفرند
دو گروه در میان بود گروه پیروان گمراه ، و رهبران گمراه كننده
آیات 196 تا 203 بقره (مربوط به حج) آیات 196 تا 203 بقره (مربوط به حج)
اولئك لهم نصیب مما كسبوا و اذكروا اللّه و اللّه سریع الحساب
دلائل معاددر عالم جنین و گیاهان دلائل معاددر عالم جنین و گیاهان
حقیقت قرآن مى‏خواهد صحنه‏هاى معاد را كه مردم در همین زندگى دنیا با آن سر و كار دارند
حج در كلام نهج البلاغه حج در كلام نهج البلاغه
کعبه به عنوان مرکز توحید، قبله جهانیان، و حج به عنوان بی نظیرترین تجلّی
باز هم مجادله به باطل باز هم مجادله به باطل
گروهى از مردم كسانى هستند كه در باره خدا بدون هیچ علم و دانش و هدایت
اسرار حج اسرار حج
عبادت، فلسفه آفرینش انسان است
پیروان شیطان! پیروان شیطان!
وحشت عمومى مردم به هنگام وقوع زلزله قیامت بود در آیات مورد بحث حال گروهى از بیخبران را منعكس مى‏كند

• حج
آموزش
احکام
آشنایی با اماکن
• عترت
اهل بیت علیهم السلام
خاندان معصومین
زیارتنامه ها
احادیث و روایات
غدیر
• تاریخ
تاریخ اسلام
تاریخ ایران
انقلاب اسلامی
دفاع مقدس
بیداری اسلامی
• سبک زندگی
حجاب و عفاف
خانه و خانواده
خلاقیت و نوآوری
زندگی شهری
کودک و نوجوان
طب طبیعی
• چند رسانه ای
آوا و نما
عکس
نرم افزار
• هنر دینی
شعر آیینی
حکایات و لطایف
دلنوشته ها
داستانک
 • حج در معارف و کلام
وحی
معصومین ( علیهم السلام )
بزرگان
• اخلاق
اخلاق عملی
اخلاق نظری
• کتابخانه
حج
عترت ( علیهم السلام )
معارف
• سایر
دین شناسی
شخصیت شناسی
پیوندها
کلیه حقوق متعلق مادی و معنوی متعلق به امور حج و زیارت سازمان صدا و سیما می باشد
امور حج و زیارت صدا و سیما