نسخه چاپی


خورشید سامراء-بخش دوم



حاج‌ شیخ‌ عبدالحسین‌ تهرانی‌ توفیق‌ یافته‌ بود که‌ با خشتهای‌ ارسالی‌ از ایران‌ گنبد عظیم‌ سامراء را مطلا نماید.
 

خورشید سامراء-بخش دوم

در اینجا بی‌مناسبت‌ نیست‌ که‌ ذکری‌ از ماجرای‌ ارسال‌ خشتهای‌ طلا و مطلا نمودن‌ نبد عسکریین‌(ع‌) به‌ میان‌ آید. در 1283 قمری ناصرالدین شاه‌ قاجار با صدور فرمانی‌ به‌علیرضاخان‌ قاجار ملقب‌ به‌ عضدالملک‌ که‌ سمت‌ پیشخدمت‌ خاصگی‌ شاه‌ را نیز داشت ‌و از رجال‌ معتبر و مهم‌ قاجاریه‌ محسوب‌ می‌شد مأموریت‌ داد چهارصد صندوق‌ خشت ‌طلا را جهت‌ به‌ کار بردن‌ در گنبد عظیم‌ حرم‌ سامراء به‌ عراق‌ منتقل‌ نماید. فرمان‌ شاه‌ چنین‌ است‌:
هو
مقرب‌الخاقان‌، نتیجه‌الامراء العظام‌، فدوی‌زاده‌ خاص‌ دولت‌ جاوید آیت‌، علیرضاخان‌ پیشخدمت‌ خاصه‌ به‌ عنایات‌ خاطر خطیر ملوکانه‌ مفتخر و مباهی‌ بوده ‌بداند که‌ چون‌ خشتهای‌ طلا که‌ به‌ جهت‌ گنبد منور مطهر عسکریین‌ صلوات‌الله‌ و سلامه‌ علیهما ساخته‌ شده‌ نظر به‌ امانت‌ و دیانت‌ آن‌ فدوی‌زاده‌ خاص‌، حمل‌ خشتهای‌ مزبور را به‌ عهده‌ آن‌ مقرب‌الخاقان‌ محول‌ و مفوض‌ فرمودیم‌ که‌ با کمال‌ نظم‌ و درستی‌ خشتهای‌ طلا را حمل‌ نموده‌ و در کاظمین‌ تحویل‌ جناب‌ مستطاب ‌فضایل‌ماب‌، افادت‌ و افاضت‌ نصاب‌، حقایق‌ و معارف‌ اکتساب‌، قدوه‌العلما و زبده‌الفقها، مجتهدالعصر والزمان‌، شیخ‌المشایخ‌ العظام‌، شیخ‌ عبدالحسین‌ سلمه‌الله ‌تعالی‌ داده‌ که‌ به‌ کار ببرد. در بین‌ راه‌ از غلام‌ و سرباز و فراش‌ ]و[ مأمورین‌ چنانچه‌تقصیری‌ و خلافی‌ ظاهر شود آن‌ مقرب‌الخاقان‌ خود ماذون‌ است‌ که‌ به‌ فراخور تقصیر آنها تنبیه‌ نماید. باید با کمال‌ نظم‌ و درستی‌ این‌ خدمت‌ را به‌ انجام‌ رسانده‌ درعهده‌ شناسد حرره‌ فی‌ شهر ذی‌القعده‌الحرام‌ سنه‌ 1283.
به‌ این‌ ترتیب‌ مأموریت‌ عضدالملک‌ آغاز می‌شود. لازم‌ به‌ ذکر است‌ که‌ شاهان‌ قاجار علی‌رغم‌ همه‌ نواقص‌ و کاستیها در حکومت‌گری‌ و اخلاق‌ و رفتار شخصی‌ در حفظ شعایر شیعی‌ و دینی‌ تا حدودی‌ اهتمام‌ داشته‌ و حداقل‌ اینکه‌ نسبت‌ به‌ مبانی‌ دینی‌ و شعایر شیعی‌ عناد نداشتند. لذا از این‌ نوع‌ اقدامات‌ در کارنامه‌ اغلب‌ آنان‌ مضبوط است‌. برخلاف‌ پهلوی‌ها که‌ اساساً برای‌ هدم‌ اساس‌ اسلام‌ و تشیع‌ توسط بیگانگان‌ گماشته ‌شدند و در این‌ راه‌ همچون‌ متوکل‌ عباسی‌ و وهابیون‌ تکفیری‌ در مقابل‌ اقامه‌ شعایر دینی‌ موضعگیری‌ نموده‌ و نسبت‌ به‌ ساحت‌ مقدس‌ اهل‌ بیت‌ (ع‌) و شیعیان‌ مظلوم‌ آنان ‌جسارت‌ نمودند.
عضدالملک‌ سفر خود را در روز سه‌شنبه‌ دوازدهم‌ ذی‌القعده ‌1283 آغاز نمود و در دوشنبه‌ نهم‌ جمادی‌الاولی‌ 1284 به‌ پایان‌ برد. منزل‌ اول‌ کاروان‌ حامل‌ خشتها پس‌ از خروج‌ از تهران‌ شهرری‌ یا حضرت‌ عبدالعظیم‌ بود و از آنجا این‌ سفر بزرگ‌ با همراهی‌ سیصد نفر و هفتصد رأس‌ چارپا آغاز گردید. روزنامه‌ خاطرات‌ این‌ سفر توسط عضدالملک‌ تهیه‌ شده‌ که‌ اکنون‌ در آرشیو مؤسسه‌ مطالعات‌ تاریخ‌ معاصر ایران‌ نگهداری‌می‌شود. در سال‌ 1370 شمسی‌ این‌ اثر به‌ کوشش‌ حسن‌ مرسلوند به‌ چاپ‌ رسیده‌ است‌.
کاروان‌ حامل‌ خشتهای‌ طلا منزل‌ به‌ منزل‌ با اشکهای‌ دیدگان‌ محبان‌ اهل‌ بیت‌ (ع‌) و شیعیان‌ آل‌ علی‌ (ع‌) استقبال‌ و بدرقه‌ می‌شد و باشکوه‌ هرچه‌ تمام‌تر به‌ سوی‌ کوی‌ جانان‌راه‌ می‌سپرد. با ورود کاروان‌ به‌ خاک‌ عثمانی‌ مقامات‌ عثمانی‌ و ایرانی‌ و مردم‌ شیعه‌ و سنی‌ به‌ استقبال‌ کاروان‌ آمدند. عضدالملک‌ خود ورود به‌ کاظمین‌ را چنین‌ توصیف‌ می‌نماید:
از [...] قبر ابوحنیفه‌ الی‌ [...] آستان‌ ملایک‌ پاسبان‌ کاظمین‌ علیهماالسلام‌، در دو جانب‌، و از دو طرف‌، شیعه‌ و سنی‌، سپید و سیاه‌ و اناث‌ و ذکور، در خارج‌ و داخل ‌بغداد، بر سر برجهای‌ قلعه‌ و بام‌ سرایه‌ پاشا و میدان‌ درب‌ سرایه‌ و قهوه‌خانه‌ها و قراول‌خانه‌های‌ دو جانب‌ و دکاکین‌ و زیر دیوارها و بام‌ و منظره‌خانه‌ها ــ تا کنار دجله‌ و روی‌ جسر و بغداد کهنه‌ و صحرای‌ کنار دجله‌ ــ فیمابین‌ بغداد و آستانه ‌مقدسه‌ کاظمین‌ علیهماالسلام‌، از هر نوع‌ و هر جنس‌ [...] بر دوش‌ یکدیگر برمی‌آمدند...
از جایی‌ که‌ مستقبلین‌ رسیدند تا به‌ دروازه‌ کاظمین‌ علیهماالسلام‌، قریب ‌چهارصد قربانی‌ کردند [...]
و نه‌ آنقدر شیعیان‌ علی‌ بن‌ ابی‌طالب‌ علیه‌السلام‌ را طرب‌ و نشاط احاطه‌ کرد که ‌توانم‌ حکایت‌ نمود. نواب‌ اقبال‌الدوله‌ که‌ از اجله‌ هنود و سرسلسله‌ رنود عهد است‌، با نوابان‌ هند بیامدند و به‌ محض‌ دیدن‌ نذر همایونی‌، زمام‌ اختیار از دست‌ داده‌، خویشتن‌ بر پای‌ استران ‌افکندند و لجامشان‌ ببوسیدند و کحل‌الجواهر غبارشان‌ بر دیدگان‌ کشیدند و از رفتار او وقری‌ و شکوهی‌ بیفزود و عظمی‌ در دلها برفت‌. پس‌ از آن‌ جناب‌ علامه‌الخبیر و النحریرالبصیر، محقق‌ الدقایق‌ و مدقق‌الحقایق‌ شیخ‌ عبدالحسین‌ سلمه‌الله‌ تعالی‌ با جمعی‌ از علمای‌ اعلام‌ و فضلای‌ کرام‌ برسیدند.12
به‌ این‌ ترتیب‌ خشتهای‌ طلا به‌ آیت‌الله‌ شیخ‌ عبدالحسین‌ تهرانی‌ تحویل‌ گردید و کار نصب‌ خشتهای‌ طلا هم‌ به‌ سرعت‌ آغاز شد. گنبد حرم‌ مطهر عسکریین‌ همان‌طور که‌ ذکر شد بزرگ ‌ترین‌ گنبد در بین‌ گنبدهای‌ اعتاب‌ مقدسه‌ است‌. حسن‌الامین‌ نویسنده‌ معاصر و گردآورنده‌ دائره‌المعارف‌ الاسلامیه‌ الشیعیه‌ در خصوص‌ ویژگیهای‌ گنبد و صحن‌ حرم ‌مطهر سامراء می‌نویسد: گنبد سامراء بزرگ‌ترین‌ گنبد در بین‌ گنبدهای‌ قبور ائمه‌ اطهار (علیهماالسلام‌) است‌. محیط آن‌ 68 متر و قطر آن‌ 22/43 می‌باشد. خشتهای‌ گنبد 72000 عدد می‌باشد. در جهت‌ جنوبی‌ آن‌ دو مناره‌ وجود دارد که‌ با کاشی‌ پوشیده‌ شده‌به‌ ارتفاع‌ 36 متر از زمین‌. در داخل‌ صحن‌ 45 ایوان‌ وجود دارد، 16 ایوان‌ در جانب‌غربی‌، 9 ایوان‌ در جانب‌ جنوبی‌ و 20 ایوان‌ در جانب‌ شرقی.13
حاج‌ شیخ‌ عبدالحسین‌ تهرانی‌ توفیق‌ یافته‌ بود که‌ با خشتهای‌ ارسالی‌ از ایران‌ گنبد عظیم‌ سامراء را مطلا نماید. ناصرالدین‌ شاه‌ چهار سال‌ پس‌ از ارسال‌ خشتها خود به ‌زیارت‌ عتبات‌ عالیات‌ در عراق‌ رفت‌ و درباره‌ سامراء و گنبد حضرت‌ عسکریین‌ چنین‌ نوشت‌:
وارد صحن‌ مقدس‌ شدیم‌ گنبد حضرت‌ عسکریین (ع‌) را که‌ طلا کرده‌ایم‌. بسیار بسیارخوب‌ و قشنگ‌ و خوش‌ ترکیب‌ است‌. گنبد بزرگ‌ خشت‌ طلا زیادی‌ برده‌ است‌.حضرت‌ سه‌ صحن‌ دارد. دو تا بزرگ‌ یکی‌ کوچک‌تر. صحنها را همه‌ ما تعمیر کرده ]ایم[. طاق‌ نماه‌ از کاشی‌ خوب‌ کرده‌اند. به‌ دست‌ شیخ‌ عبدالحسین‌ مرحوم‌. اغلب‌ تعمیرات‌ اینجا را الحمدلله‌ تعالی‌، من‌ به‌ دست‌ شیخ‌ عبدالحسین‌ مرحوم ‌کرده‌ام‌. خلاصه‌ خدام‌ کمی‌، یعنی‌ به‌قدر سی‌ نفر با سیدعلی‌ کلیددار، که‌ ریش‌محرابی‌ سیاهی‌، و روی‌ آبله‌ و ابروی‌ سیاه‌ و چشم‌ شهلای‌ سیاهی‌ دارد، با قدری‌علم‌ها در دست‌ آمدند... .
کلیددار می‌گفت‌ من‌ شیعه‌ هستم‌. شیخ‌ محمد برادر شیخ‌ عبدالحسین‌ مرحوم‌، و آخوند میرزا محمدباقر سلماسی‌ پسر ملا زین‌العابدین‌ سلماسی‌، که‌ مدت‌ مدیدی ‌است‌ در اینجا توطن‌ دارد، آمدند عالمی‌ از شیعه‌ همین‌ است‌. در اینجا وارد به‌ رواق‌]و] از آنجا وارد ضریح‌ و تحت‌ قبه‌ عسکریین‌ شدیم‌. زیارت‌ خوانده‌ ] شد و[ توی‌ضریح‌ رفته‌، طواف‌ مراقد مطهره‌ به‌ عمل‌ آمد ]بعد[ بیرون‌ آمده‌ زیارت‌ حلیمه‌خاتون‌، خوانده‌، بعد بالای‌ سر، نماز ظهر و عصر خوانده‌ شد بعد رفتیم‌ به‌ مقام‌غیبت‌ حضرت‌ صاحب‌الامر (ع‌). ابتدا گنبد کاشی‌کاری‌ از بناهای‌ مرحوم‌ محمدعلی ‌میرزا مرحوم‌ حاکم‌ کرمانشاهان‌ زیر گنبد مسجد است‌. تویش‌ همه‌ گچ‌کاری‌، یادگار زیادی‌، باز مردم‌ نوشته‌اند. بعد دری‌ است‌ که‌ داخل‌ زیرزمین‌ می‌شود، که‌ حضرت‌غایب‌ شده‌اند. بیست‌ پله‌ می‌خورد تا پایین‌. بعد محوطه‌ای‌ است‌ کوچک‌ به‌ سقف‌ یک‌ روزنه‌ دارد. بعد از آن‌ هم‌ محوطه‌ مسقف‌ کوچکی‌ است‌ مثل‌ ایوان‌ که‌ یک‌ روزنه ‌درازی‌ از بغل‌ دیوار دارد، که‌ روشنی‌ می‌افتد و آینه‌کاری‌ است‌. آنجا دری‌ است‌، در چوبی‌ از بناهای‌ الناصر بالله‌ خلیفه‌ عباسی‌ که‌ تاریخش‌ 606 هجری‌ قمری‌ که ‌ششصد و هشتاد و یک‌ سال‌ است‌ پیش‌ از این‌ بنا شده‌ ]است‌[. هنوز آن‌ در بی‌عیب ‌مانده‌، و اطراف‌ در که‌ تاریخ‌ و غیره‌ نوشته‌اند، چنان‌ خوب‌ منبت‌کاری‌ و از چوب‌ درآورده‌اند، که‌ عقل‌ حیران‌ می‌ماند. و این‌ آیات‌ و عبارات‌ که‌ بعضی‌ خوانده‌ شده‌ ]است‌[ آنجا نوشته‌اند (در ضلع‌ سمت‌ راست‌) بسم‌الله‌ الرحمن‌الرحیم‌ قل‌ لا اسئلکم‌ علیه‌ اجرا الا الموده‌ فی‌القربی‌ «سوخته‌ است‌» (نزوله‌ حسناً) دوره‌ در: ان‌ الله‌ غفور شکور هذا ما امر بعلمه‌ سیدنا و مولانا الامام‌ المفترص‌ طاعته‌ علی‌ جمیع‌ الانام‌،ابوالعباس‌ احمد الناصر لدین‌ لله‌، امیرالمومنین‌ و خلیفه‌ رب‌العالمین‌ الذی‌ طبق‌البلاد احسانه‌ و عدله‌ و عمر العباد بره‌ و فضله‌ قرن‌الله‌ اوامره‌ الشریفه‌ استمراراً بالتنحج‌ و الیسر و جنوده‌ بالتائید و النصر و جعل‌ لا یامه‌ المخلده‌ حداً لا یکون ‌اجوده‌ و لا برایه‌ الممجده‌ سعداً محتواً بزیاده‌ فی‌ عز یخضع‌ له‌ الاقدار فیطعه‌ عواصیها و ملک‌ خشع‌ له‌ الملوک‌ لیملکه‌ نواصیها یتولی‌ الملوک‌ الحسین‌ بن‌ سعداًالموسوی‌ یرجوالحیات ضلع‌ سمت‌ چپ‌ (فی‌ایامه‌ المخلده‌ و یتمنی‌ انفاق‌ بقیه‌ عمره‌ فی‌الدعاء لدولته‌ المؤیده‌ استجاب‌ الله‌ ادعیه‌ فی‌ایامه‌ الشریفه‌ السنیه‌) زیر دربعد از وضع‌ آنچه‌ سوخته‌ است‌ (من‌ سنه‌ ست‌ و ستمائه‌ الهلالیه‌ و حسبنالله‌ و نعم‌الوکیل‌ و صلی‌الله‌ علی‌ سیدنا و خاتم‌ النبین‌ و علی‌اله‌ الطاهرین‌). این‌ در، پر بزرگ‌ نیست‌ و ترکیب‌ در مربع‌ بالای‌ در، هلالی‌ وسط درها شبکه]ای‌[ است‌، از چوب‌ طول‌ یعنی‌ ارتفاع‌ در، تخمیناً دو زرع‌ عرض‌ درهم‌ بهم‌ چنین‌، بعد داخل‌ محوطه‌ بسیار کوچکی‌ که‌ جای‌ چهار نفر آدم‌ است‌، که‌ بزور بنشیند، می‌شوند. آنجا را شیخ‌ محمد، کاشی‌ کاری‌ کرده‌ است‌. اسم‌ ما را هم‌ نوشته‌ است‌. آنجا چراغی‌ روشن‌ کرده‌، آنجا رفتم‌. در آنجا یک‌ چاهی‌ است‌، دور چاه‌ مرمر است‌. دهن‌ چاه‌ کوچک‌ است‌. همین‌ قدراست‌ که‌ یک‌ نفر توی‌ چاه‌ برود. گودی‌ چاه‌ دو زرع‌ می‌شود، که‌ حضرت‌ آن‌ میان‌غیبت‌ فرموده‌اند. بوی‌ عطر خوشی‌ از توی‌ چاه‌ می‌آمد. دو رکعت‌ نماز آنجا کردم‌.قدری‌ نشستم‌ به‌ شیخ‌ محمد حکم‌ شد شبکه‌ مطلائی‌ ساخته‌ روی‌ چاه‌ بگذارد، که‌کسی‌ من‌ بعد توی‌ چاه‌ نرود. بعد آمدم‌ بیرون‌، رفتم‌ بالای‌ پشت‌بام‌. گنبد را درست‌ تماشا کرده‌، الحق‌ گنبد مطهر ثانی‌ ندارد. بسیار بسیار خوب‌ است‌. از بالای‌ بام‌ اطراف ‌و توی‌ قلعه‌ سامره‌ هم‌ پیدا بود. توی‌ قلعه‌ بسیار خراب‌ است‌. اطراف‌ شهر قدیم‌ سامره‌ همه‌ خرابه‌ است‌. و پیدا بود بسیار شهر قلعه‌ بسیار خراب‌ است‌. اطراف‌ شهر قدیم‌ سامره‌ همه‌ خرابه‌ است‌. و پیدا بود بسیار شهر عظیمی‌ بوده‌ است‌. قلعجات ‌زیادی‌ که‌ همه‌ دیوارهای‌ آن‌، و بروجش‌ باقی‌ است‌. از آجر و خشت‌ پیدا بود...ضریح‌ امامین‌ ]از[ فولاد است‌. از بناهای‌ شاه‌ سلطان‌ حسین‌ صفوی‌ ]است‌[. بسیارخوب‌ ساخته‌اند. اول‌ مرقد و صندوق‌ امام‌ علی‌النقی‌ است‌. دوم‌ صندوق‌ امام‌ حسن‌عسکری‌، سوم‌ در توی‌ همین‌ ضریح‌، صندوق‌ نرجس‌ خاتون‌، والده‌ صاحب‌الامراست‌. رو به‌ طرف‌ مشرق‌، ضریح‌ حلیمه‌ خاتون‌ است‌، دختر امام‌ محمدتقی‌ است‌. چسبیده‌ به‌ ضریح‌ حضرت‌. ضریح‌ از برنج‌ است‌. بنای‌ گنبد حضرت‌ و صحن‌ و... از بناهای‌ احمدخان‌ دنبلی‌ است‌. توی‌ گنبد آینه‌ کاری‌ خوبی‌ است‌. از محمدعلی‌ خان ‌هندی‌، پادشاه‌ لکناهور، یا وزیر بوده‌ است‌. گنبد مطهر از بناهای‌ ما است‌. عجب‌ گنبدطلای‌ خوبی‌ است‌. یک‌ چهل‌ چراغ‌ هجده‌ لاله‌ هم‌ از ما با روشنایی‌ پیشکش‌ شده‌ است‌. آویزان‌ از رواق‌ ]است‌.[ قندیل‌ و... هیچ‌ ]چیز دیگر[ نیست‌، لخت‌ است‌.14
ناصرالدین‌ شاه‌ در سفرنامه‌ خود اشاراتی‌ هم‌ به‌ اهل‌ سامراء و خلق‌ و خوی‌ آنان‌ دارد که‌ ذکر آن‌ تکراری‌ است‌ .شاه‌ ایران‌ نیز از زورگیری‌ اهل‌ سامراء در امان‌ نبوده‌ و مجبور شده‌ سیصد تومان‌ انعام‌ بپردازد.
در 1304 قمری‌ ابوالحسن‌خان‌ اردلان‌ (فخرالملک‌) سفری‌ به‌ عتبات‌ دارد که‌ با ذکر بخشی‌ از خاطرات‌ او که‌ مربوط به‌ سامراء و ملاقات‌ با آیت‌الله‌ العظمی‌ سید محمدحسن‌ شیرازی‌ می‌شود به‌ این‌ مقال‌ خاتمه‌ می‌دهیم‌:
مقارن‌ غروب‌ بود وارد قصبه‌ شدیم‌ و به‌ زیارت‌ آستانه‌ مقدسه‌ شرفیابی‌ حاصل‌ نموده‌ دعای‌ ذات‌ ملکوتی‌ صفات‌ همایونی‌ روحنا فداه‌ را به‌ جای‌ آوردم‌. آقا سیدعلی‌ کلیددار در ضریح‌ مطهر را باز کرد. اصل‌ قبر منور را زیارت‌ کردیم‌. حضرت‌ امام علی‌النقی‌ و حضرت‌ امام‌ حسن‌ عسکری‌ و حضرت‌ نرجس‌ خاتون‌، مادر حضرت‌ صاحب‌الزمان‌ علیهم‌السلام‌ در یک‌ ضریح‌ فولاد هستند و در پایین‌ پا ضریح‌ دیگر متصل‌ به‌ همین‌ ضریح‌ است‌ که‌ حلیمه‌ خاتون‌، دختر امام‌ محمدتقی‌ علیه‌السلام‌ مدفون‌ است‌. زیارت‌ خوانده‌ بیرون‌ آمدیم‌. در صحن‌ دیگر گنبد کاشی‌ است‌، که‌ محل‌غیبت‌ حضرت‌ صاحب‌الزمان‌ عجل‌الله‌ فرجه‌ است‌ و چاهی‌ است‌ ]که[ می‌گویند حضرت‌ در آنجا غایب‌ شده‌اند. زیارت‌ خواندیم‌ گنبد طلای‌ عسکریین‌ علیهاالسلام ‌در نوزده‌ سال‌ قبل‌ از این‌ از جانب‌ سنی‌ الجوانب‌ سرکار بندگان‌ اعلیحضرت ‌شاهنشاهی‌ ناصرالدین‌ شاه‌ قاجار خلدالله‌ ملکه‌ به‌ توسط علی‌رضا خان‌ عضدالملک ‌طلا شده‌ است‌ و هنوز گنبدی‌ به‌ این‌ عظمت‌ و بزرگی‌ ندیده‌ام‌. خیلی‌ با شکوه‌ و خوب‌ دو گلدسته‌ کاشی‌ دارد که‌ یکی‌ از آنها ناتمام‌ است‌ و مرحوم‌ شیخ‌ عبدالحسین‌ از جانب‌ سرکار بندگان‌ همایونی‌ روحنا فداه‌ ساخته‌ است‌، ناتمام‌ است‌. مختصر بنایی‌ دارد که‌ تمام‌ کند.
صحن‌ مطهر هم‌ همه‌ قبر است‌ و فرش‌ سنگی‌ و سرداب‌ ندارد. چندان‌ تعریفی ‌ندارد. خداوند توفیق‌ بدهد بسازند. ضریح‌ مطهر فولاد هم‌ اندکی‌ تعمیر لازم‌ دارد مختصر خرجی‌ دارد. به‌ اتفاق‌ احمدخان‌ خدمت‌ جناب‌ میرزا رسیدیم‌. اول‌ در اتاق‌ بیرونی‌ نشستیم‌ که‌ فرشهای‌ پاره‌ ]ایی‌[ داشت‌. بعد از ساعتی‌ احضار به‌ اندرون‌ شدیم‌. اتاقی‌ کوچک‌ به‌ چند قالیچه‌ مفروش‌ بود. قریب‌ پنجاه‌ جلد کتاب‌ هم‌ در طاقچه‌ها چیده‌ بودند خود جناب‌ میرزا پوستینی‌ بر دوش‌ انداخته‌ بودند. عمامه‌ مولوی‌ بسیار کوچک‌ سبزی‌ بسته‌ بودند. ریش‌ سفید صورت‌ نورانی‌ داشت‌. بعد از سلام‌ و تعارفات‌ از مسائل‌ لازمه‌ صحبت‌ شد. بدواً خیلی‌ دعا به‌ وجود سرکار بندگان‌ همایونی‌ روحنا فداه‌ نموده‌، واقعاً اگر مراحم‌ ملوکانه‌ نبود اهل‌ تسنن‌ امسال‌ جناب‌ میرزا را خیلی‌ اذیت‌ می‌کردند.15 ثانیاً بعضی‌ از سؤالات‌ را جواب‌ فرمودند و بعضی‌ را به‌ سکوت‌ گذرانیده‌، گریه‌ جواب‌ دادند. همین‌ قدر می‌دانم‌، به‌ دلایل‌ عقلیه‌ و شرعیه‌ طوری‌ فرمودند که‌ اسباب‌ حیرت‌ شد. آن‌ قدر فهمیدم‌ خداوند بر ما رحم‌ کند انشاءالله‌، کار و بار بنده‌ که‌ خیلی‌ مغشوش‌ است‌، جز فضل‌ الهی‌ که‌ قلم‌ عفو بر جرائم‌ این‌ عبد ذلیل‌ کشیده‌ شود، چاره‌ ]ای‌[ ندارد والا با عدالت‌ خداوند درست‌ درنمی‌آید. با کمال‌ ملال‌ و تأسف‌ بر احوال‌ خود برخاسته‌ به‌ منزل‌ آمدیم‌ و در این‌ ساعت‌ از خداوند توفیق‌ و مغفرت‌ می‌خواهم‌. اللهم‌ اغفرلنا و ارحمنا و عافنا و اعفو عنا فی‌الدنیا و الاخره‌ به‌ محمد و آله‌.16
روز چهارشنبه‌ سوم‌ اسفند ماه‌ 1384 مصادف‌ با 23 محرم‌ 1427 دست‌ ناپاک ‌فرزندان‌ یزید و متوکل‌ عباسی‌ به‌ فرمان‌ اشغال‌گران‌ صلیبی‌ ــ صهیونی‌ گنبد و بارگاه ‌امامین‌ همامین‌ عسکریین ‌)علیهماالسلام‌) را منفجر نموده‌ و از بین‌ بردند این‌ جنایت ‌انسانی‌، دینی‌ و تاریخی‌ ریشه‌ در تفکرات‌ پلید وهابیون‌ منحطی‌ دارد که‌ با دستان‌ ناپاک‌ خود از کشتن‌ هیچ‌ مسلمانی‌ اعم‌ از شیعه‌ و سنی‌ ابا ندارند. پس‌ از تخریب‌ بقیع‌ مظلوم‌ این ‌بزرگترین‌ جنایت‌ وهابیون‌ در حق‌ عالم‌ اسلامی‌ و بشریت‌ است‌. حرم‌ ائمه‌ معصومین‌ در سامراء بار دیگر با شکوه‌تر از قبل‌ ساخته‌ خواهد شد تا باز دیدن‌ گنبد طلایی‌ عظیم‌ آن ‌باعث‌ سرور قلوب‌ مومنین‌ گردد اما مطمئناً خانه‌ استکبار جهانی‌ و عوامل‌ تکفیری‌ آن‌ پس‌ از این‌ جنایت‌ همانند کاخ‌ متوکل‌ عباسی‌ ویرانه‌ خواهد گردید. ان‌شاءالله‌ و سیعلم‌الذین‌ ظلموا ای‌ منقلب‌ ینقلبون‌.

پی نوشت

12. مؤسسه‌ مطالعات‌ تاریخ‌ معاصر ایران‌، سفرنامه‌ عضدالملک‌ به‌ عتبات‌.
13. دائره‌المعارف‌ الاسلامیه‌ الشیعیه‌، ج‌ 13، ص‌ 153 .
14. سفرنامه‌ ناصرالدین‌ شاه‌ به‌ عتبات‌. به‌ کوشش‌ محمدرضا عباسی‌ ــ پرویز بدیعی‌، سازمان‌ (اسناد ملی‌ ایران‌)، 1373 ، صص‌ 166، 167، 170 .
15. یکی‌ از دلایل‌ حضور میرزای‌ شیرازی‌ در سامراء سر و سامان‌ دادن‌ به‌ وضعیت‌ حرم‌ مطهر عسکریین‌ بود که‌ در غربت‌ خاصی‌ بسر می‌برد. حضور مرجع‌ بزرگ‌ شیعیان‌ در سامراء توجه‌ شیعیان‌ را به‌ آن‌ شهر بیشتر جلب‌می‌کرد و همین‌ باعث‌ عمران‌ و آبادانی‌ بیشتر شده‌ و حاشیه‌ امنیتی‌ای‌ هم‌ برای‌ زوار و هم‌ حرم‌ مطهر سامراء فراهم‌ می‌ساخت‌. با مرگ‌ میرزای‌ شیرازی‌ متأسفانه‌ این‌ حرکت‌ تعقیب‌ نشد و آثار خیر فرهنگی‌ و عمرانی‌ آن‌ بزرگمرد به‌ سرعت‌ رو به‌ نابودی‌ گذاشت‌. تداوم‌ اقدام‌ میرزا می‌توانست‌ سامراء را تبدیل‌ به‌ شهری ‌شیعی‌نشین‌ نماید و اگر چنین‌ شده‌ بود وهابیون‌ سلفی‌ با آرامش‌ کامل‌ نمی‌توانستند چنین‌ جسارتی‌ را نسبت‌ به‌ حرم‌ مطهر عسکریین‌ روا دارند.
16. از حریم‌ تا حرم‌. سفرنامه‌ ابوالحسن‌خان‌ فخرالملک‌ به‌ عتبات‌، به‌ کوشش‌ محمدرضا عباسی‌، سازمان‌ اسناد ملی‌، 1372، صص‌ 66- 65 .



مطالب مرتبطهجرت پیامبر اكرم(ص) به مدینه
انقلاب اسلامی، بر پایه‌ی اسلام ناب محمدی
تعداد فرزندان امام موسی کاظم؟
برچسب هاتاریخ, تاریخ اسلام, سامرا
نسخه چاپیارسال به دوستان

نظر شما:



مطالب پیشنهادی
ملاقات با خداوند ملاقات با خداوند
مروری بر جنگ صفین و افرادی که در این جنگ به کاروان شهدا پیوستند
اجداد پیامبر همگى موحد بودند اجداد پیامبر همگى موحد بودند
احدى از پدران رسول خدا و اجدادآن حضرت كافر نبوده‏اند...
پرچم و پرچمداری در تاریخ اسلام پرچم و پرچمداری در تاریخ اسلام
پرچم، چون سمبل اتحاد و تمایز در جنگ ها به شمار می‌رفته
چگونه جنگ صفین آغاز شد؟ چگونه جنگ صفین آغاز شد؟
خداوند به دانای خویش، محمد(صلی الله علیه وآله و سلم)را به رسالت برگزید
وقایع ماه محرم (1) وقایع ماه محرم (1)
اول محرم، اولین روز از ماه اندوه اهل بیت (علیهم السلام) است
داستان شق صدر داستان شق صدر
این داستان را بسیارى از محدثین و سیره نویسان اهل سنت روایت كرده‏اند
پایان یک قاضی پایان یک قاضی
از شواهد برمی آید وی تحت امر عبیدالله به قضاوت خود ادامه می داده است
اذان، شعار بزرگ اسلام اذان، شعار بزرگ اسلام
اذان از طریق وحى به پیغمبر(صلى الله علیه وآله) رسید
نقد و بررسی گرایش ایلخانان به اسلام و تشیّع‌ نقد و بررسی گرایش ایلخانان به اسلام و تشیّع‌
دین در گذشته و حال‌، یكی از عناصر اصلی بسیاری از جوامع بوده و هست‌.
تحولات سیاسی ، اجتماعی و فرهنگی دولت سر بداران تحولات سیاسی ، اجتماعی و فرهنگی دولت سر بداران
وجیه الدین مسعود، برقراری عدالت اجتماعی ، حذف مالیاتهای سنگین و نیکی به مردم را سر لوحه ی کارهای خود قرار داد .

• حج
آموزش
احکام
آشنایی با اماکن
• عترت
اهل بیت علیهم السلام
خاندان معصومین
زیارتنامه ها
احادیث و روایات
غدیر
• تاریخ
تاریخ اسلام
تاریخ ایران
انقلاب اسلامی
دفاع مقدس
بیداری اسلامی
• سبک زندگی
حجاب و عفاف
خانه و خانواده
خلاقیت و نوآوری
زندگی شهری
کودک و نوجوان
طب طبیعی
• چند رسانه ای
آوا و نما
عکس
نرم افزار
• هنر دینی
شعر آیینی
حکایات و لطایف
دلنوشته ها
داستانک
 • حج در معارف و کلام
وحی
معصومین ( علیهم السلام )
بزرگان
• اخلاق
اخلاق عملی
اخلاق نظری
• کتابخانه
حج
عترت ( علیهم السلام )
معارف
• سایر
دین شناسی
شخصیت شناسی
پیوندها
کلیه حقوق متعلق مادی و معنوی متعلق به امور حج و زیارت سازمان صدا و سیما می باشد
امور حج و زیارت صدا و سیما