نسخه چاپی


حلق آویز در تبریز



محمد خان امیر تومان برادر زاده ستارخان بود.
 

حلق آویز در تبریز

قوای روسیه و صمد خان در زمستان 1290 چه گونه به کشتار آزادی خواهان آذربایجان پرداختند
 
تبریز پس از به توپ بسته شدن مجلس روزهای سختی را پشت سر گذاشت: جنگ خانه به خانه، محاصره شهر، قحطی و بی غذایی و نبرد با نیروهای محمد علی شاه نتوانست تبریزیان را در آن روزها به زانو در آورد و مقاومت مردم این شهر در برابر استبداد موجب شد دیگر شهرهای ایران هم علیه استبداد اسلحه به دست بگیرند. اما در سال 1290 چنان بلایی به جان این شهر افتاد که تبریز را به زانو در آورد. در جنگ چهار روزه دی ماه آن سال تعداد زیادی از مردم کوچه و خیابان و افراد بی گناه و غیر مسلح شهر به دست قزاقان روس کشته شدند ولی بلای اصلی پس از سقوط شهر به دست سپاه روس روی داد. از روز نهم دی قزاقان به جست و جوی کسانی پرداختند که آنان را در مقاومت شهر در برابر روس ها مؤثر می دانستند و 9 نفر را در آن روز بازداشت کردند. فردای آن روز که مصادف با عاشورای 1330 قمری بود در سرباز خانه شهر چوبه های دار برپا شد و هشت نفر را حلق آویز کردند. در آن روز ثقه الاسلام، شیخ سلیم، ضیاء العلما، حاج محمد قلیخان (دایی ضیاء العلما)، آقا محمد خان صادق الملک را به چوبه دار سپردند. آنان اولین قربانیان مشروطه خواهی بودند که به دست قوای روس کشته شدند. صمد خان پس از کشتار روز عاشورا، همچون یک سردار فاتح به شهری وارد شد که به اشغال قزاقان در آمده بود و فرمانروایی بر آذربایجان را که سال ها در رویایش بود به واقعیت تبدیل کرد. روس ها به صمد خان اختیار تام در اداره شهر و ایالت داده بودند و او چنان کرد که روس ها رو سفید شدند. صمد خان حتی از جان برخی از مشروطه خواهان مانند «ملا غفار چرندابی» که روس ها رهایشان کرده بودند، نگذشت. او نه تنها بسیاری از مشروطه خواهان تبریز را به چوبه دار سپرد بلکه شیوه های کشتار وحشیانه تری را هم در مقابل چشمان مردم تبریز به نمایش گذاشت و رکورد جدیدی از قتل عام از خودش بر جا گذاشت. زمستان سال 1290 شمسی خیلی ها در تبریز حلق آویز شدند، به قتل رسیدند و جنازه هایشان مدت ها روی چوبه های دار ماند.

برادر زاده های ستارخان
 
محمد خان امیر تومان برادر زاده ستارخان بود. از زمانی که ستارخان درگیر جنگ با قوای دولتی و دفاع از تبریز در برابر مخالفان مشروطه بود او هم قدم به میدان نبرد گذاشت. در یکی از همین جنگ ها در اثر انفجار گلوله توپ یکی از پاهایش را از دست داد و پس از آن از پای مصنوعی چوبی استفاده می کرد. به همین دلیل به او لقب امیر تومان داده بودند. پس از خروج ستارخان از تبریز او در شهر ماند اما در جنگ های چهار روزه دی ماه با روس ها هیچ نقشی نداشت. کریم خان پسر بزرگ تر برادر ستارخان بود. در دوران استبداد صغیر در کنار عمویش به جنگ با استبداد طلبان می پرداخت ولی در جنگ های چهار روزه دخالتی نداشت. دو برادر زاده ستارخان به تصور این که چون در جنگ با روس نقشی نداشتند، آسیبی به آنان نخواهد رسید در تبریز ماندند اما در نیمه های دی ماه همراه با دومین گروهی که روس ها به دار آویختند، به جرم آزادی خواهی در شهر زادگاهشان حلق آویز شدند.

حاج علی دوافروش (دواچی)
 
حاج علی ترکی معروف به دواچی یکی دیگر از بنیان گذاران مرکز غیبی بود. او را در کنار ثقه الاسلام و علی مسیو به عنوان متفکران اصلی جنبش مشروطه در آذربایجان می شناسند. حرفه اصلی او چنان که از اسمش مشخص است دوافروشی بود. او بنیان گذار مدرسه سعادت بود؛ مدرسه ای که شاگردانش به افرادی تأثیرگذار در سیاست آن دوران تبدیل شدند.
پس از سقوط تبریز او هم یکی دیگر از قربانیان آزادی خواهی بود. او گمان می کرد به دلیل حضور نداشتنش در جنگ های چهار روزه کسی با او کاری نخواهد داشت اما صمد خان او را دستگیر کرد و به «باغ شمال» فرستاد. او را به همراه برادر زاده های ستارخان ومیرزا احمد سهیلی در یک روز به دار آویختند.
پس از اعدام، مدرسه اش را تخریب کردند و سوزاندند و خانه اش را تاراج و با دینامیت منفجر کردند که به تلی از خاک تبدیل شد.

پترس خان
 
پترس خان یکی از کسانی بود که در تاریخ مشروطه از آنان با نام «فدایی» یاد می شود. آنان از ارامنه ای بودند که به عشق آزادی خواهی به مشروطه خواهان پیوسته بودند. پترس خان هم یکی از این افراد بود که در جنگ های دوران استبداد صغیر حضور داشت و رشادت های بسیاری به ویژه در نبرد مشهور بادامک از خود نشان داد. او پس از فتح تهران، به تبریز رفت.
پترس خان هم مانند بسیاری دیگر از آزادی خواهان به تصور این که به همین دلیل کسی کاری به کار آنان نخواهد داشت در تبریز ماند. اما او را که چهره ای سرشناس بین مشروطه خواهان بود دستگیر کردند. پترس خان را در باغ شمال محکوم به مرگ کردند و معروف است وقتی کشیش برای شنیدن آخرین وصیت پیش او می رود از وحشت آن چه بر این مرد بنا بود بگذرد، دست هایش به لرزش می افتد. پترس خان به او می گوید:« مرا می خواهند اعدام کنند، تو دستت برای چه می لرزد؟»

ثقه الاسلام
 
ثقه الاسلام از چهره های معروف انقلاب مشروطه در تبریز است. پدرش لقب «ثقه الاسلام» را به پیشنهاد محمد علی میرزا ولیعهد از مظفر الدین شاه دریافت کرد و رئیس شیخیه در تبریز شد. او از همان ابتدا از هواخواهان آزادی و مشروطه بود. ثقه الاسلام با وجود آن که در انتخابات اولین مجلس مشروطه رای اول را بین علمای تبریز به دست آورده بود، حاضر نشد به تهران بیاید و در تبریز ماند و به حمایت از انجمن ایالتی آذربایجان پرداخت.
ثقه الاسلام در دوران استبداد صغیر و محاصره تبریز هم یکی از کسانی بود که از مشروطه خواهان حمایت می کرد اما همیشه در تلاش بود به جنگ ها پایان دهد. پس از فتح تهران برای کاهش تنش هایی که در آذربایجان به وجود آمده بود به ستارخان و باقرخان اصرار کرد از تبریز به تهران بروند. زمانی که روس ها در دی ماه 1290 تبریز را اشغال کردند و دست به کار کشتار مردم شدند او و چند نفر دیگر از سران مشروطه خواه در نامه ای به رئیس شهربانی تبریز کتباً دستور دادند به مقابله با قوای روس بپردازد. ثقه الاسلام را روز نهم دی ماه 1290 بازداشت کردند. او را ابتدا به کنسولگری روسیه بردند و از او خواستند متنی مبنی بر حمله مجاهدان به قزاقان امضا کند ولی ثقه الاسلام حاضر نشد. او را کت بسته به «باغ شمال» بردند و بازجویی ها دوباره شروع شد اما ثقه الاسلام دیگر حاضر به جواب دادن به آنان نبود و گفت اگر از این حرف ها سودی حاصل می شد حاضر بود حرف بزند اما چون این گفت و گوها نتیجه ای ندارد او هم حرفی نخواهد زد. ثقه الاسلام فردای آن روز به دار آویخته شد.

فرزندان علی مسیو
 
کربلایی علی مسیو، فرزند حاج محمد باقر تبریزی یکی دیگر از سران مشروطه و از مغزهای متفکر در هدایت مبارزات مسلحانه علیه محمد علی شاه بود. علی مسیو به همان اندازه ستارخان و باقرخان در نجات جنبش مشروطه نقش داشت. ستارخان و باقر خان بازوی عملکرد او مسلح مشروطه خواه بودند و علی مسیو به عنوان تئوریسین این جنبش شناخته می شد. او پس از فتح تهران به مرگ طبیعی در تبریز در گذشت. حاجی خان پسر بزرگ علی مسیو در جنگ های چهار روزه حضور داشت و مجبور شد تبریز را پس از اشغال روس ها ترک کند. پس از آن خانه علی مسیو غارت شد و دو فرزند 18 و 16 ساله او دستگیر شدند. هیچ یک از آن دو نقشی در جنگ های چهار روزه یا جنگ های پیش از آن نداشتند اما جزو کسانی بودند که روز دهم دی 1290 در سرباز خانه تبریز به دار آویخته شدند. در کتاب تاریخ هجده ساله آذربایجان صحنه اعدام به این شکل تصویر شده:« هفتم نوبت حسن بود (پسر 18 ساله مسیو) جوان دلیر بالای کرسی با آواز بلند داد زد:« زنده باد ایران»،«زنده باد مشروطه» و پس از او نوبت قدیر پسر 16 ساله رسید و او را نیز بالای کرسی برده ریسمان به گردنش انداختند. روسیان برای آنکه دژخویی خود را نیک نشان دهند، برادر را روبه روی چشم برادر به دار کشیدند. چنان که از پیکره ها پیداست دژخیمان از نا آزمودگی ریسمان ها را چنان نینداختند که زود آسوده گرداند. بیش ترشان تا دقیقه ها گرفتار شکنجه جان کندن بوده اند.»



مطالب مرتبطفتح گرجستان به دشت لشکر مغول
منازعات درونی دربار هخامنشی
سیاست بریتانیا در طی نخستین دوره مشروطیت
برچسب هاتاریخ, تاریخ ایران, تبریز, روسیه
نسخه چاپیارسال به دوستان

نظر شما:



مطالب پیشنهادی
گزارشی درباره شهادت سید حسن مدرس گزارشی درباره شهادت سید حسن مدرس
در سال 1316 مرحوم اقتداری شوهر من رئیس شهربانی كاشمر بود
17 شهریور 1357؛ یک نقطه عطف تعیین‌کننده 17 شهریور 1357؛ یک نقطه عطف تعیین‌کننده
از دیگر پیشنهادات مقدم به دولت شریف امامی و نیز شخص شاه، طرح حساب شده آزادی شماری از زندانیان سیاسی در مناسبتهای مختلف بود.
عملکرد رادیو بی بی سی فارسی در شهریور بیست و کودتای 28 مرداد عملکرد رادیو بی بی سی فارسی در شهریور بیست و کودتای 28 مرداد
امروزه قدرت و تأثیر رسانه ها بر افکار عمومی بر هیچ کس پوشیده نیست
روابط سیاسی ایران و انگلیس در تاریخ معاصر ایران (از دوره قاجار تا رضاخان) روابط سیاسی ایران و انگلیس در تاریخ معاصر ایران (از دوره قاجار تا رضاخان)
ابتدا از سوی دولت انگلستان شخصی به نام "سرهار فورد جونز" در بهار 1224ق/ 1809م برای بار دوم به ایران آمد
ملاحظاتی بر تاریخ مُعاصر ایران ملاحظاتی بر تاریخ مُعاصر ایران
محمد حسن خان سینکی (مجدالمللک)" اندیشه گری از دستگاه حاکم (80-1809/98- 1224): وی از وابستگان به دربار و دستگاه قاجار بود
ایران، بازیچه ی قدرت های بزرگ ایران، بازیچه ی قدرت های بزرگ
تأثیر پیروزی برق آسای آلمان در جبهه ی فرانسه بر سیاست جهانی بسیار عمیق بود.
اشغال ایران و بحران غذایی جنگ دوم جهانی اشغال ایران و بحران غذایی جنگ دوم جهانی
به زودی پس از اشغال نظامی ایران توسط متفقین کمبود مواد غذایی برای مردم هر روز محسوس تر شد.
جریان اسلام گرای شیعه-بخش دوم جریان اسلام گرای شیعه-بخش دوم
می رسیم به نهضت مشروطه که اولین جایی است که جریان اسلام گرای شیعه به طور جدی در آن مطرح می شود.
جریان اسلام گرای شیعه-بخش اول جریان اسلام گرای شیعه-بخش اول
جریانی که می خواهیم از آن صحبت کنیم جریان اسلام گرای شیعه است.
اصفهان عهد مغول اصفهان عهد مغول
مغولان در سال 649 ه ق اصفهان را تصرف نمودند و (هولاکوخان) (نواده ی چنگیز) و فرزندانش،قریب صد سال بر اصفهان حکومت راندند

• حج
آموزش
احکام
آشنایی با اماکن
• عترت
اهل بیت علیهم السلام
خاندان معصومین
زیارتنامه ها
احادیث و روایات
غدیر
• تاریخ
تاریخ اسلام
تاریخ ایران
انقلاب اسلامی
دفاع مقدس
بیداری اسلامی
• سبک زندگی
حجاب و عفاف
خانه و خانواده
خلاقیت و نوآوری
زندگی شهری
کودک و نوجوان
طب طبیعی
• چند رسانه ای
آوا و نما
عکس
نرم افزار
• هنر دینی
شعر آیینی
حکایات و لطایف
دلنوشته ها
داستانک
 • حج در معارف و کلام
وحی
معصومین ( علیهم السلام )
بزرگان
• اخلاق
اخلاق عملی
اخلاق نظری
• کتابخانه
حج
عترت ( علیهم السلام )
معارف
• سایر
دین شناسی
شخصیت شناسی
پیوندها
کلیه حقوق متعلق مادی و معنوی متعلق به امور حج و زیارت سازمان صدا و سیما می باشد
امور حج و زیارت صدا و سیما