شبکه تلویزیونی اینترنتی لبیک |خانه|--|درباره ما|--|ارتباط با ما|


پنج شنبه 7 ارديبهشت 1396  


  نسخه چاپی


به كارگیرى آیات و روایات در کتاب جامع السعادات ملا احمد نراقی



مرحوم نراقى خود در مقدمه كتاب بر این نكته پاى فشرده كه مى‏خواهد .....
 

مرحوم نراقى خود در مقدمه كتاب بر این نكته پاى فشرده كه مى‏خواهد میان آن چه از شریعت اسلامى در زمینه اخلاق رسیده با آن چه عارفان و فیلسوفان بیان كرده‏اند آمیزه‏اى فراهم آورد. (17) از این رو كاملاطبیعى است كه در جاى جاى كتاب جامع السعادات استشهاد به آیات و روایات موج زند. این استشهاد براى تبیین مفهوم فضیلت‏یا رذیلت، اقسام آن و انگیزه‏ها یا داده‏هاى علاج و... انجام گرفته است. مثلا براى اثبات جنگ میان لشكر فرشتگان و شیاطین از آیه «لاقعدن لهم صراطك المستقیم. ثم لآتینهم من بین ایدیهم ومن خلفهم وعن ایمانهم وعن شمائلهم» (18) و روایت رسول اكرم صلّى الله علیه وآله وسلّم: «ان الشیطان لیجرى من بنى آدم مجرى الدم؛ شیطان به سان خون در جان آدمى روان است». استفاده كرده است. و براى اثبات تاثیر رسیدن به مقام اطمینان براى ریشه كنى وسوسه‏ها به آیات «یا ایتها النفس المطمئنة. ارجعی الى ربك راضیة مرضیة» (19) استناد كرده است.
نیز براى اثبات عدم مؤاخذه بر حدیث نفس به روایت امام صادق علیه السلام كه از ایشان در باره وسوسه، هر چند زیاد باشد سؤال شده فرمود: «چیزى بر آن نیست. بگو لا اله الا الله» و آیه «لا یكلف الله نفسا الا وسعها» (20) تمسك كرده است. چنان كه براى تبیین شرافت و جایگاه تفكر از آیات (21) مختلفى بهره برده است. (22)
چگونگى بهره جستن مؤلف از روایات از جهاتى مورد انتقاد قرار گرفته است:
1. مؤلف بر روایات مرسل و فاقد سند متصل اعتماد كرده است.
2. بى آن كه میان صحیح و ضعیف تمییز قایل شود همه آن‏ها را به صرف روایت‏بودن ذكر مى‏كند.
3. به كتاب‏هاى غیر معتبر و یا كتابهایى كه روایات آن‏ها جعلى است استناد كرده است.
4. مؤلف مصادر خود را در نقل روایات مشخص نمى‏سازد.
مرحوم مظفر در مقدمه كتاب در این باره چنین آورده است: «مهم‏ترین ضعف كتاب آن است كه به روایات مرسل اعتماد كرده و تمام روایات سره و ناسره را كه پیشاپیش خود دیده، نگاشته است. بى آن كه میان صحیح و ضعیف تمییز دهد یا منابع آنها را مشخص سازد، حتى بسیارى از روایات را از احیاء العلوم نقل مى‏كند یا از كتاب‏هایى همچون جامع الاخبار و مصباح الشریعة كه اسلوب آن‏ها گواه جعلى بودن بسیارى از روایاتشان است». (23)
آن گاه افزوده است: «از آن جا كه چنین برخوردى با روایات در میان كتاب‏هاى اخلاقى منحصر به این كتاب نبوده، بلكه عادت همه كتاب‏هاى اخلاقى چنین است، تا حدى از برندگى این انتقاد كاسته مى‏شود». (24)
از جمله روایات ضعیفى كه با استناد به احیاء العلوم در این كتاب آمده روایت «كلمینى یا حمیرا» است. مرحوم نراقى این روایت را همسو با غزالى شاهد آن گرفته كه پیامبر اكرم صلّى الله علیه وآله وسلّم به خاطر غرق شدن در محبت الهى گاه از آن بیم داشته كه در آتش محبت‏سوخته و قالب تهى كند، از این رو با با مخاطب ساختن عایشه و درخواست ایجاد سرور و شادى و گفت‏وگو، خود را از این خطر مى‏رهانده است. در حالى كه برخى از محققان معتقدند این حدیث هیچ اساس ندارد. (25)

(17). ملا محمد مهدى نراقى، همان، ج 1، ص 2.
(18). اعراف (7)، آیه‏هاى 16 و 17.
(19). فجر (89)، آیه‏هاى 27 و 28.
(20). بقره (2)، آیه 286.
(21). مانند آیه‏هاى: روم (30) آیه 8؛ اعراف (7) آیه 158؛ حشر (59) آیه 2؛ عنكبوت (29) آیه 20؛ آل عمران (3) آیه‏هاى 190 و 191؛ ذاریات (51) آیه‏هاى 20 و 21.
(22). ملا محمد مهدى نراقى، همان، ص 145- 166.
(23). همان، ص ص.
(24). همان.
(25). براى تفصیل بیش‏تر ر.ك: احادیث ام المؤمنین عایشة، علامه عسكرى، ج‏2، ص 25؛ معالم المدرسین: ج 3، ص 285.



برچسب هااخلاق نظری, ملا احمد نراقی, کتاب, آیات و روایات, جامع السعادات
نسخه چاپیارسال به دوستان

نظر شما:



مطالب پیشنهادی
سعادت و کمال انسان سعادت و کمال انسان
مکتبى که انسان را موجود مادى فرض مى‏کند،
بررسی ریشه خجالت بررسی ریشه خجالت
قبل از پاسخ لازم است با مفهوم و معنای خجالت آشنا گردیم و آن گاه ریشه های خجالت را مورد ارزیابی قرار دهیم.
تفاوت وجدان با فطرت تفاوت وجدان با فطرت
جنبه ادراکى وجدان اخلاقى این است که اعمال و حتى افکار انسان‌‌ها را مورد بررسى ‏قرار مى‌‌‏دهد
زهد و ایثار و همدردی زهد و ایثار و همدردی
ایثار یعنى دیگران را بر خویشتن مقدم داشتن
تعریف اخلاق و اخلاق نظری تعریف اخلاق و اخلاق نظری
کلمه اخلاق جمع خلق است. خلق شکل درونی انسان است.
اخلاق و عرفان از دیدگاه مرحوم نراقی اخلاق و عرفان از دیدگاه مرحوم نراقی
گذشته از آن كه اخلاق اسلامى بر اساس آن چه در عموم كتاب‏هاى اخلاق نظرى آمده
چالش‏هاى مفاهیم اخلاقى از دید مرحوم نراقی چالش‏هاى مفاهیم اخلاقى از دید مرحوم نراقی
یكى از دشواریهاى علم اخلاق تبیین مفاهیم آن با حدود و ثغور كامل است
نظریه اعتدال مرحوم نراقی نظریه اعتدال مرحوم نراقی
تاثر از نظریه اعتدال ارسطو مباحث اخلاقى خود را سامان داده‏اند
تعریف کلی اخلاق تعریف کلی اخلاق
کلمه اخلاق جمع خلق است. خلق شکل درونی انسان است
سیری در مبانی نظری اخلاق از دیدگاه علامة طباطبائی سیری در مبانی نظری اخلاق از دیدگاه علامة طباطبائی
مسلمان در جوامع اسلامی به شدّت مورد حملات و تهدیدات دشمنان قرار گرفته

• حج
آموزش
احکام
آشنایی با اماکن
• عترت
اهل بیت علیهم السلام
خاندان معصومین
زیارتنامه ها
احادیث و روایات
غدیر
• تاریخ
تاریخ اسلام
تاریخ ایران
انقلاب اسلامی
دفاع مقدس
بیداری اسلامی
• سبک زندگی
حجاب و عفاف
خانه و خانواده
خلاقیت و نوآوری
زندگی شهری
کودک و نوجوان
طب طبیعی
• چند رسانه ای
آوا و نما
عکس
نرم افزار
• هنر دینی
شعر آیینی
حکایات و لطایف
دلنوشته ها
داستانک
 • حج در معارف و کلام
وحی
معصومین ( علیهم السلام )
بزرگان
• اخلاق
اخلاق عملی
اخلاق نظری
• کتابخانه
حج
عترت ( علیهم السلام )
معارف
• سایر
دین شناسی
شخصیت شناسی
پیوندها
کلیه حقوق متعلق مادی و معنوی متعلق به امور حج و زیارت سازمان صدا و سیما می باشد
امور حج و زیارت صدا و سیما