شبکه تلویزیونی اینترنتی لبیک |خانه|--|درباره ما|--|ارتباط با ما|


پنج شنبه 7 ارديبهشت 1396  


  نسخه چاپی


«زیارت»، زمینه سازِ معرفت و محبّت



معرفت و عشق، پاى را به رفتن مى گشاید و «دوستى» به «دیدار» مى انجامد
 

  

وقتى عشق در كار باشد، خاكِ رهِ دوست را باید سرمه چشم نمود. و براى عاشق، آنچه ارزشمند است، محبوب و دیدار او و هر چیزى است كه منسوب به اوست.

«زیارت»، زمینه سازِ معرفت و محبّت

معرفت و عشق، پاى را به رفتن مى گشاید و «دوستى» به «دیدار» مى انجامد. گاهى جریان برعكس این است. یعنى «دیدن»، «دوست داشتن» را به دنبال دارد و دیدار، عشق مى آفرید و «زیارت» سببِ حصول معرفت مى گردد.

وقتى كه دیدار، بذر عشق بپاشد، «ملاقات»، «محبّت» مى آورد و نزدیك شدن جسم، نزدیك شدن روح را به دنبال دارد و از قرب مادّى مى توان به قرب معنوى رسید.

چه بسیار پیوندها و عشقها كه مولود یك برخورد بوده است. زیارت از این مقوله است. یعنى اگر انسان برود و ببیند و خود را در فضاهاى خاطره آمیز قرار دهد و در شعاع یك پرتو قرار بگیرد، حرارت معنى، وجود یخزده زایر را گرم مى كند و فروغ دیدار، خانه دل را روشن مى سازد و دیده اهل نظر، مسِ وجودش را كیمیا مى كند.

وقتى كسى در مدار عشق قرار گرفت و در حیطه و قلمرو محبّتِ الله و اولیاءِ الله وارد شد، خود این محبّت چاره ساز است.

مگر مى شود انسانى خدا را دوست داشته باشد، ولى خدا او را دوست ندارد؟

 

صفحه 20
 

مگر مى شود كسى شیفته پیامبر باشد، ولى پیامبر به او
بى توجّه باشد؟

وقتى انسان به پیامبر و امام معصوم سلام مى دهد، جواب مى شنود و آنان توجّه دارند.

در زیارتنامه ها، در موارد متعدّدى چنین تعبیرى وجود دارد كه خطاب به مَزور گفته مى شود: «اشهدُ انّكَ تَشْهَدُ مَقامى وَتَسمَعَ كَلامى وَتَرُدّ سَلامى».

یعنى شهادت مى دهم كه تو شاهدِ این مقام و موقعیّت زیارتى من هستى و سخنم را شنیده و سلامم را پاسخ مى گویى.

از پیامبر اسلام نقل شده است: «خداوند را فرشتگانى است كه در روى زمین مى گردند و سلامهاى امّت مرا به من مى رسانند».(1)

و در روایت دیگر فرموده است: «هر كه در جایى از زمین بر من سلام دهد، به من رسانده مى شود و اگر كنار قبرم سلام بدهد، مى شنوم».(2)

وقتى چنین است كه زیارت پیامبر در حالِ مرگ و حیات، یكسان است و آنان در هر دو حال مى دانند و مى فهمند و
پاسخ مى دهند، خودِ سلام دادن بر پیامبر و معصومین دیگر چه از دور، چه از نزدیك، یك رابطه روحى و معنوى است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1 ـ انّ لله ملائكةً سیّاحین فى الأرض یبلّغونى عن امّتى السّلام. (وسائل الشیعه، ج 10، ص 264)

2 ـ مَن سلّم علىّ فى شیئى من الأرضِ أُبلِغْتُه وَمنْ سلّم علىّ عند القبر سمِعته. (وسائل الشیعه، ج 10، ص 264)
 

صفحه 21
 

آیا فكر مى كنید اگر سلام و تحیّت شما را به پیامبر برسانند، پیامبر هیچ نظر لطفى نخواهد داشت؟

این، فیضِ شگفتِ «نظر» و بركتِ كسانى است كه خاك را به نظر كیمیا كنند.

آنچه این نظرها و توجّه ها در پى دارد، خواندنى نیست، چشیدنى است.

«زیارت»، زمینه ساز چنین ارتقاى روحى است.

زیارت، چه دیدار از خانه خدا باشد و مناسِك حج;

چه زیارت مرقد رسول الله باشد;

چه زیارت انبیاءِ بزرگ و ائمّه معصومین و اولیاى دین;

چه حضور بر تربت خونین و لاله خیز شهیدان;

چه رفتن به مزار صالحان و نیكان...

همه و همه، هم دلیل عشق و محبّت است، هم نشانه جهتگیرى انسان است، الهام بخش و آموزنده است، الهام گرفتن از اسوه هاست، تعظیم شعایر و تقدیر از فداكاریها و تجلیل و گرامیداشتِ فضیلتهاست، زمینه ساز شناخت و تربیت است، بالابرنده و تعالى بخش است، و پرورش یافتن از «فیض نگاه» است.

این طبیعت حالتِ «جذب و انجذاب» است كه در عالم، وجود دارد و پیوند دهنده كائنات به یكدیگر است و باید رفت و رفت تا به وادى محبّت رسید و مقیم كوى عشق گردید.كدام كیمیایى دگرگون كننده تر از محبّت مى توان یافت؟!

اگر شعله عشق خدا و رسول و اهل بیت، خرمن جان را
 

صفحه 22
 

سوزاند و دل را مشتعل ساخت، دل بر صراط مستقیمى مى رود كه اولیاى دین رفته اند.

براى یافتن این شعله، باید به كانون حرارت و روشنایى، به منبع نور و ضیاءِ نزدیك شد. باید به زیارت رفت، باید زایر شد، تا عشق فراهم آید و باید عاشق شد تا زیارت فراهم گردد.

زیارت اولیاى خدا و توجّه به آنان، باعثِ توجّه آنان به زایر مى گردد و این «توجّه»، توفیق الهى را فراهم مى كند و وسیله قرب به خدا مى گردد.

قطره، دریاست اگر با دریاست

بلال، مؤذّن پیامبر(صلى الله علیه وآله)، آن حضرت را در خواب دید، كه به او مى گوید:

«اى بلال!

این چه جفایى است؟...

آیا هنوز وقت آن نرسیده است كه به زیارت من آیى؟»

بلال، هراسان و ترسان و غمگین از خواب بیدار شد. بر مركب خویش سوار شده، آهنگ مدینه كرد. وقتى به مدینه رسید، نزد قبر رسول الله آمد و شروع كرد به گریستن و چهره خود را به مرقد مطهّر آن حضرت مى سایید كه در این حال، امام حسن و امام حسین(علیه السلام)آمدند. بلال، آن دو بزرگوار را هم به سینه چسبانید و بوسید.(1)

آرى! كهرباى محبّت نبوى(صلى الله علیه وآله) بلال را به سوى خود
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1 ـ الغدیر، ج 5، ص 147.
 

صفحه 23
 

مى كشد و جذب مى كند. استعداد و آمادگى بلال را ببین كه محمّد(صلى الله علیه وآله) مشتاق دیدار اوست و در خواب، از او گِله و شكوه مى كند كه چرا به دیدنم نمى آیى؟

این زیارتها، الهام گرفتن از ارواح طیّبه و ملكوتى اولیاى خداست، تطهیر «جان» در زمزم ایمان ومعنویّت است، اتّصال دو روح آشنا و هم سنخ است، به دریا پیوستن قطره است، عمل به مقتضاى عقل و اندیشه است، نه...بلكه عقل را هم تحتِ فرمانِ محبّت دل درآوردن است.

جان، اگر از كوثر شرافت سیراب شده باشد، جویاى مائده هاى آسمانى است، كه سرشار از فضیلت و حق و خیر و معنویّت باشد.

دل، اگر طالب فیض باشد، سالِك راه پاكان خواهد شد و خود را به نیكان متّصل خواهد ساخت. این اقتضاى هماهنگى و تجانس و الفتِ روحهاست.

آنچه در فرهنگ دینى ما، با عنوانِ «توسّل»، «شفاعت»، «تبرّك» و...وجود دارد، شیوه هاى بهرهورى از مائده معنویّت و بركت اهل بیت(علیه السلام) و فیض بردن از «كوثر» این پاكان است.

در هر حال، پیامبر و ائمّه و صالحان و صدّیقان، بندگان مقرّب درگاه خدایند، و براى تقرّب جویى باید با مقرّبین، انس و آشنایى داشت و خود را در زمره آنان قرار داد تا نمى ازیَمِ رحمت خدا به «زایر» هم برسد.

زیارت، گامى در این تقرّب جویى و و سنخیّت یابى است.

مرحوم نراقى مى نویسد:

 

صفحه 24
 

«نفوس نیرومند قدسى، بخصوص انبیا و ائمّه، پس از آزادى از قفس تن و صعود به عالم تجرّد، در نهایت احاطه و استیلا بر امور جهان اند. امور جهان نزد آنان آشكار است و قدرت و تأثیرگذارى در موادّ عالم را دارند و هر كس كه به زیارتشان برود، از آن آگاه و بر او شاهدند و اطّلاع كامل از زایران مرقدشان و از درخواستها و توسّلها و تضرّعها و شفاعت طلبى هایشان دارند. پس نسیم لطف این اولیا بر زایران مىوزد و رشحاتى از فروغ آنان بر زایرین مى تابد و در رفع نیاز و برآورده شدن حاجتها و رسیدن به مقصودشان و بخشش گناهانشان و رفع گرفتارى هایشان، در پیشگاه خداوند شفاعت مى كنند. این است رمز این همه تأكید در زیارت پیامبر(صلى الله علیه وآله)و ائمّه(علیهم السلام). علاوه بر اینكه در این زیارتها، اجابتِ دعوتِ ائمّه و پیوند با آنان و خشنود كردنشان و تجدید عهد با «ولایت»شان و احیاى امرشان و بالا بردن و اعتلاى سخنشان و نابودى و ذلّت دشمنانشان نهفته است... و همه اینها اجرى بزرگ و پاداشى فراوان دارد...»(1)

با این حساب، زایر، مهمان مائده معنوى اولیاى خداست و با زیارت، شایستگى و موقعیّت آن را مى یابد كه مورد توجّه و عنایت قرار بگیرد; هم از سوى خدا، و هم از سوى معصومین بزرگوار(علیهم السلام).

واسطه فیض

به درگاه خدا شفیع باید برد. شفیعهاى ما، واسطه هاى
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1 ـ جامع السعادت، ج 3، ص 398.
 

صفحه 25
 

فیض الهى اند.

در زیارت، با این واسطه هاى فیض از خداوند حاجت مى طلبیم. وقتى بار سنگین خطاها، انسان را از رفتن باز مى دارد و گناهان بسیار، انسان را گرانبار مى سازد، براى سرعت سیر در طریق عبودیّت و طیران در فضاى معنویّت، باید از «توبه» استفاده كرد تا با ریختن گناهان، سبكبار و سبكبال شد. حالتِ تضرّع و نیاز، شكسته دلى، پشیمانى، ندامت و انابت، خوف و رجا و بیم و امید لازم است. با واسطه قرار دادن پیامبر و اولیاى خدا در برابر پروردگار، دریاى رحمت و كرم او، زودتر گنهكار را در موج خویش فرا مى گیرد و استحقاق غفران و توبه پذیرى فراهم مى آید. این رهنمود خداوند است كه فرموده:

}وَلَوْ اَنَّهُمْ اِذْ ظَلَمُوا اَنْفُسَهُمُ جاؤُكَ فاسْتَغْفَرُوا اللهَ وَاسْتَغفَرَ لَهُمُ الرُّسولُ لَوَجَدُوا اللهَ تَوّاباً رحیماً{(1)

«آنان كه به خود ستم نموده اند، اگر پیش تو آیند و از خدا مغفرت بخواهند و پیامبر هم براى آنان از خداوند آمرزش بطلبد، خدا را توبه پذیر و مهربان خواهند یافت.»

تاریخ، بسیارى از زایران مرقد پیامبر(صلى الله علیه وآله) را مى شناسد كه در مزار و مرقد پیامبر به پیشگاه خداوند توبه و التجا نموده و رضاى الهى را كسب كرده اند و یا حتّى از بیماریهاى سخت، شفا یافته اند.

اینگونه عشقها و احترامها و محبّتها و شفاطلبى ها و
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1 ـ نساءِ، آیه 64.
 

صفحه 26
 

تبرّك جویى ها، از عقیده و ایمان سرچشمه مى گیرد.



برچسب هادین شناسی, فروع دین, حج, آموزش حج
نسخه چاپیارسال به دوستان

نظر شما:



مطالب پیشنهادی
آداب حج آداب حج
هر یک بنفسه صلاحیت تصفیه نفس را دارد
فرشتگان از اسرار حاجیان آگاهند فرشتگان از اسرار حاجیان آگاهند
عصر روز عرفات و ظهر روز دهم كه زائران بیت الله الحرام در منا جمع هستند،
اسرار عرفات اسرار عرفات
كه شب نهم را در سرزمین عرفات بماند تا آن وقوف لازم را كه روز نهم مى باشد،
طواف طواف
غیر از انبیا و امامان معصوم، دچار یك سلسله گرفتاریهاى باطنى و ظاهرى هستند
«زیارت»، زمینه سازِ معرفت و محبّت «زیارت»، زمینه سازِ معرفت و محبّت
معرفت و عشق، پاى را به رفتن مى گشاید و «دوستى» به «دیدار» مى انجامد
كعبه، جلوه عرش خدا در زمین كعبه، جلوه عرش خدا در زمین
خداوند متعال براى انسان كعبه را بنا ساخت تا انسانِ دور آن طواف كند
تقوا و پارسایى روح عمل است تقوا و پارسایى روح عمل است
چون محور پذیرش هر عملى تقوا و وارستگى است،
آب زمزم، جام طاعت آب زمزم، جام طاعت
مستحب است انسان بعد از طواف و نماز آن، كنار چاه زمزم برود
اخلاق زائر اخلاق زائر
واى بحال آن زائرى كه از وطن آلوده به سیئات اخلاقى به حج برود
تفاوت حج با دیگر عبادات تفاوت حج با دیگر عبادات
جریان تعبّد در حجّ بیش از سایر دستورات دینى است

• حج
آموزش
احکام
آشنایی با اماکن
• عترت
اهل بیت علیهم السلام
خاندان معصومین
زیارتنامه ها
احادیث و روایات
غدیر
• تاریخ
تاریخ اسلام
تاریخ ایران
انقلاب اسلامی
دفاع مقدس
بیداری اسلامی
• سبک زندگی
حجاب و عفاف
خانه و خانواده
خلاقیت و نوآوری
زندگی شهری
کودک و نوجوان
طب طبیعی
• چند رسانه ای
آوا و نما
عکس
نرم افزار
• هنر دینی
شعر آیینی
حکایات و لطایف
دلنوشته ها
داستانک
 • حج در معارف و کلام
وحی
معصومین ( علیهم السلام )
بزرگان
• اخلاق
اخلاق عملی
اخلاق نظری
• کتابخانه
حج
عترت ( علیهم السلام )
معارف
• سایر
دین شناسی
شخصیت شناسی
پیوندها
کلیه حقوق متعلق مادی و معنوی متعلق به امور حج و زیارت سازمان صدا و سیما می باشد
امور حج و زیارت صدا و سیما